فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سلامت، کارایی و نقدشوندگی بازار سرمایه و به‌خصوص بورس­های اوراق بهادار از اهمیت ویژه­ای برخوردار است. معاملات سهام عادی حجم قابل‌توجهی از معاملات بورس اوراق بهادار تهران را به خود اختصاص داده است و این موضوع اهمیت توجه و نظارت دقیق بر معاملات این اوراق بهادار را آشکار می­سازد. وضع‌ مقررات مناسب و نظارت جدی بر این معاملات، علاوه‌بر حمایت از منافع سرمایه­گذاران قانونمند، باعث جذب سرمایه­گذاران جدید خواهد شد. از سوی دیگر دستکاری در معاملات سهام عادی در بورس­های اوراق بهادار اثرات مخربی را به همراه دارد که نهاد­های ناظر جهت کاهش انواع دستکاری در تلاش هستند. یکی از آموزه­های دین اسلام، ممنوعیت نجش در معاملات است. نجش در اصطلاح فقها آن است که کسى بدون قصد خرید، وارد معامله­اى شود و با پیشنهاد قیمتى بالاتر، خریدار را بفریبد تا متاع را با قیمت گران­تر بخرد؛ چه با فروشنده از پیش هماهنگ کرده یا نکرده باشد. آیا می‌توان دستکاری قیمت در معاملات سهام را از مصادیق نجش در معاملات دانست و حکم نجش را بر دستکاری قیمت بار کرد؟ برای پاسخ به این سؤال از روش توصیفی- تحلیلی استفاده شده است. در بخش توصیفی این مقاله، سهام عادی، فرآیند معاملات سهام در بورس اوراق بهادار تهران، پدیده دستکاری در معاملات سهام عادی و نجش را توضیح داده شده است. در بخش تحلیلی نیز جریان ممنوعیت نجش در معاملات سهام بررسی شده است. نتیجه آنکه ازنظر مشهور فقها، نجش حرام است، اما اگر نجشی اتفاق افتاد و بیع سهام عادی صورت گرفت، بیع صحیح است. در خصوص اینکه منجوش‌علیه در صورت نجش خیار دارد یا خیر، نظراتی مختلفی قابل ارائه است.