بررسی منافع و موانع پذیرش سیستم تجزیه تحلیل خطر در نقاط کنترل بحرانی در صنایع غذایی مشهد
نویسندگان
1 استاد گروه اقتصاد کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته اقتصاد کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد
3 استادیار گروه صنایع غذایی، دانشگاه فردوسی مشهد.
4 استاد گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد.
doi
چکیده
با توجه به این که مهمترین اصل در روند تولید و فرآوری مواد غذایی، سلامت محصول است، یکی از کارآمدترین روشها برای تضمین سلامت و کنترل کیفیت غذا، بهکارگیری روش نوین تجزیه و تحلیل خطر نقاط کنترل بحرانی (HACCP) در مراکز تهیه و توزیع مواد غذایی است. با توجه به این مهم، در این مطالعه منافع و چالشهای فراروی عملیاتی شدن سیستم HACCP با استفاده از اطلاعات میدانی50 پرسشنامه از واحدهای تولیدی در مشهد به روش نمونهگیری تصادفی طبقهبندی شده و مصاحبه حضوری با مدیران و مسئولان فنی کارخانهها در سال 1393 بررسی شده است. نتایج حاصل نشان داد که شاخص کل منافع حاصل از پذیرش سیستم HACCP برابر 805/0 میباشد که شاخص ایمنی محصول تولیدی با مقدار 92/0 از دیدگاه مدیران واحدهای تولیدی از همه مهمتر بود. بعد از آن شاخصهای فنی- تولیدی، بازار و تجارت و اقتصاد تولید قرار گرفتند. همچنین شاخص کل موانع اجرای سیستم HACCP نیز 64/0 محاسبه شد که از دیدگاه مدیران اساسیترین موانع برای پذیرش سیستم HACCP، عدم پشتیبانی مالی دولت، محدودیتهای تغییر خط تولید، و محدودیتهای بودجهای میباشند. با توجه به یافتهها، پشتیبانی مالی از سوی دولت و دادن وامهای کمبهره به واحدها و افزایش اندک قیمت محصول تولیدی صنایع دارای گواهینامه سیستم HACCP به برنامهریزان این عرصه پیشنهاد شده است. طبقهبندی JEL : I12، I15