ارائه مدل موانع اصلی تاثیرگذار در اجرای مدیریت زنجیره تأمین سبز (مطالعه موردی: صنعت ساختمان)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت تکنولوژی، گروه مدیریت تکنولوژی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 دانشیار گروه مدیریت صنعتی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

doi
چکیده

صنعت ساخت‌وساز به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین منابع آلاینده دنیا، اثرات زیان‌بار قابل توجهی بر محیط زیست وارد نموده است. اتخاذ مدیریت زنجیره‌تأمین سبز می‌تواند استراتژی مناسبی برای کنترل و کاهش اثرات مخرب زیست‌محیطی و بهبود عملکرد صنایع باشد. در همین راستا، هدف پژوهش حاضر، شناسایی و ارائه مدل موانع اصلی موثر بر اجرای مدیریت زنجیره تأمین سبز در صنعت ساخت‌وساز است. در این پژوهش از رویکرد آمیخته و از روش نمونه‌گیری هدفمند استفاده شده است. برای شناسایی مولفه‌های پژوهش ابتدا از رویکرد فراترکیب و سپس از مصاحبه نیمه ساختاریافته با 14 نفر از خبرگان از مدیران و پیمان‌کاران فعال در صنعت ساخت‌وساز، بهره جسته شد. تجزیه و تحلیل داده‎ها به‌کمک نرم‌افزار MAXQDA و براساس استراتژی تحلیل محتوای پنهان انجام شدو سپس مولفه‌های پژوهش براساس قدرت نفوذ و میزان وابستگی با استفاده از تحلیل میک‌مک طبقه‌بندی شدند. در نهایت مدل پژوهش با استفاده از روش مدل‌سازی ساختاری-تفسیری ارائه شد. براساس یافته‌های پژوهش، موانع تاثیرگذار بر استقرار مدیریت زنجیره تأمین سبز در 16 مفهوم و 2 مقوله موانع داخلی و خارجی، طبقه‌بندی شدند. همچنین نتایج، یک مدل ده سطحی را نشان می‌دهد که فقدان حمایت و مشوق دولتی به‌عنوان تاثیرگذارترین متغیر در سطح دهم و متغیرهای: عدم‌همکاری بین ذی‌نفعان، عدم تهعد و حمایت مدیران ارشد و میانی، تمایل به‌حفظ شیوه‌های فعلی ساخت‌وساز، فقدان اقدامات مدیریت زنجیره تأمین سبز در چشم‌انداز و ماموریت شرکت به‌عنوان تاثیرپذیرترین متغیرهای این مدل در سطح اول قرار گرفتند.