فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: نانوتکنولوژی در ایران همگام با توجه جامعه جهانی به این فناوری از ابتدای دهه 80 شروع به فعالیت کرده است. در چرخه عمر 20ساله نانوتکنولوژی، این اکوسیستم نوآوری توسعه یافته و دستاوردهای چشمگیری، به‌خصوص در عرصه علم ارائه کرده است؛ اما متناسب با رشد شاخص‌های علمی، تعداد پتنت‌ها و درآمد حاصل از فروش محصولات نانویی، رشد همگونی نداشته است. از آنجا که فعالیت مطلوب یک اکوسیستم، حاصل تلاش مشترک مجموعه‌ای متنوع از بازیگران و روابط بین آن‌هاست، هدف این پژوهش تحلیل ساختار فعلی این اکوسیستم، سازوکار‏های ارتباطی آن و پیشنهادهایی برای بهبود طراحی ساختار اکوسیستم است. روش: مبنای فلسفی این پژوهش پارادایم تفسیرگرایی و استراتژی پژوهش اقدام‌پژوهی است که با 3 چرخه کنش انجام شده است. در فرایند اجرای پژوهش، یک مدل مفهومی به‌عنوان مبنای طراحی ساختاری اکوسیستم نانو در ایران ترسیم شد؛ سپس بازیگران فعال در اکوسیستم شناسایی و در مدل مفهومی طراحی شده، جایابی شدند تا ساختار فعلی اکوسیستم و کاستی‌های آن مشخص شود. در نهایت، منطبق بر مبانی نظری و نظرهای خبرگان، پیشنهادهایی برای طراحی مطلوب ساختار اکوسیستم ارائه شده است. داده‌های پژوهش، به‌صورت هدفمند و با استفاده از مرور مستندات، ارسال پرسش‌نامه و تشکیل گروه‌های کانونی برای تأیید نتایج جمع‌‏آوری شده است. یافته‌ها: با توجه به مدل مفهومی  پژوهش و اهداف سند دوم توسعه نانوتکنولوژی، ایجاد بازیگری مهم به نام «سازمان‏‏ پژوهش و فناوری» که وظیفه ارتباط صنعت و دانشگاه را برعهده دارد، در اکوسیستم نوآوری نانوتکنولوژی ضروری است. علاوه بر آن، ایجاد سازوکارهای ارتباطی، همانند برنامه‌های حمایت از صنعت و کنسرسیوم‌های پژوهش و توسعه برای تحقق اهداف اکوسیستم مهم است. نتیجه‌گیری: اهداف اکوسیستم نوآوری، هنگامی محقق می‌شود که تمانی بازیگران آن فعال و روابط بین آن‌ها به درستی برقرار شده باشد. اکوسیستم نوآوری نانوتکنولوژی در ایران، برای تحقق اهداف خود، به ایجاد بازیگران و سازوکار‏های ارتباطی نیازمند است که در حال حاضر وجود ندارند. مهم‌ترین بازیگر غایب این اکوسیستم، سازمانی تحت عنوان «سازمان پژوهش و فناوری» است که وظیفه تسهیل فرایند ارتباط صنعت و دانشگاه را برعهده دارد.