تنوع معانی فقهی عدالت، چالشها و پاسخها (بررسی تحلیلی ماهیت ساختاری عدالت قاضی در کلام فقهای امامیه)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق؛ دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استاد، پردیس فارابی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 استادیار؛ دانشگاه قم، قم، ایران
doi
10.22059/jorr.2018.229606.1007634چکیده
عدالت با امتیاز استخراج معانی فقهی متنوع از آن، یکی از پراهمیتترین و کاربردیترین مفاهیم در فقه امامیه است. مهمترین دیدگاههای فقهی مبین ساختار عدالت مشتمل بر: حسن رفتار ظاهری، ملکۀ راسخ در نفس انسانی، ترک ارتکاب حرام، عدم ظهور فسق در اعمال و پایبندی عملی به پایههای دین است که با چالشها و ثمرات فقهی معتنابهی مواجه خواهد بود که تحلیل هر یک از آنها به سه عنصر اساسیِ حسن ظاهر، نحوۀ عملکرد یا رسوخ ملکۀ عدالت برمیگردد. برآیند معانی مذکور و استقرای تام در متون فقه امامیه، معنای نوینی از عدالت موسوم به «قدر متیقّن» عدالت را به ذهن متبادر میکند که پاسخگوی چالشهای درونی و بیرونی اقوال فقها خواهد بود. تحلیل و پاسخ هر یک در مقالۀ حاضر به تفصیل تبیین شده است.
