بررسی تأثیر اندیشهی سیاسی امام خمینی بر درونمایه و صورتبندی عزاداری محرم: بررسی موردی محرم سال 1342
نویسندگان
1 استادیار دانشکده هنر دانشگاه شاهد، تهران، ایران
2 استادیار دانشکده هنر دانشگاه شاهد، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری تاریخ تطبیقی و تحلیلی هنر اسلامی دانشگاه شاهد، تهران، ایران
doi
چکیده
تأثیرات اندیشهی سیاسی مبارزهای امام خمینی بر مراسم عزاداری محرم کمتر با توجه به خودِ مفهوم عزاداری مورد بررسی قرار گرفته است و بیشتر با نگرشی سیاسی تحلیل شده است. در پژوهش حاضر، ضمن تبیین اندیشهی سیاسی امام خمینی در شروع حرکت مبارزهای خود (خرداد ۴۲)، نوع تأثیر این اندیشه در درونمایه و صورتبندی گونههای مختلف عزاداری در محرم سال ۴۲ مورد بررسی قرار گرفت. روش پژوهش از گونه مطالعه تاریخی - تطبیقی تفسیرگرا بود که مبتنی بر رهیافتهای کیفی و مطالعه عمیق و همهجانبهی تعداد محدودی از موارد استوار گردید. در یافتههای پژوهش در زمینهی درونمایه مشخص شد که استعارهی «شاه، یزید زمان است» به عنوان کلیدیترین مفهوم در مراسم عزاداری ارائه شده است. در زمینهی صورتبندی نیز تغییرات در چهار دسته مورد بررسی قرار گرفت. در پایان ضمن تأیید پرسش اصلی پژوهش مبنی بر تأثیر اندیشهی سیاسی بر مراسم عزاداری، مشخص شد که تغییرات مذکور در صورتبندی به هیچ عنوان به معنای عاری شدن عزاداری از ذات «عزادارانه» ی خود نبوده است.
