طراحی مدل سیاست‌گذاری در سینمای ایران با هدف ارتقای جایگاه بین‌المللی آن

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت رسانه، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استاد، گروه مدیریت رسانه، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران. استاد مدعو دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

3 استاد، گروه مدیریت رسانه، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4 استادیار، گروه مدیریت رسانه، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22059/jipa.2022.341680.3141
چکیده

هدف: با توجه به اهمیت راهبردی سینما در جوامع معاصر و همچنین، توجه دولت‌ها و افکار عمومی به سینما به‌عنوان هنر، صنعت و رسانه، پژوهش حاضر درصدد طراحی مدل سیاست‌گذاری در سینمای ایران با هدف ارتقای جایگاه بین‌المللی آن است. روش: از لحاظ راهبرد، پژوهش حاضر کیفی، از نوع گرندد تئوری (نظریه داده‌بنیاد) است. داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساخت‌یافته با 12نفر خبره سیاست‌گذاری فرهنگی و سینما و به‌کمک روش نمونه‌گیری هدفمند، گردآوری شد. برای احصای مفاهیم و مقوله‌های فرعی و اصلی، مطابق با مدل پارادایمی استراوس و کوربین، کدگذاری نظری انجام گرفت و داده‌ها تحلیل شدند. اعتبارسنجی به‌شیوه تشکیل گروه کانونی و پایایی‌سنجی از طریق قابلیت تکرارپذیری (ضریب پایایی) انجام شد. یافته‌ها: مدل سیاست‌گذاری در سینمای ایران، از 18 مقوله اصلی، 50 مقوله فرعی و 507 مفهوم به اشباع نظری رسید. بر اساس نتایج، شرایط علّی عبارت‌اند از: وجود مشکلات قانونی و حقوقی، وابستگی سینما به ساختار سیاسی و دولت، مشکلات مالی و سرمایه‌گذاری در سینما و عدم برخورداری از ساختار یکپارچه. شرایط زمینه‌ای عبارت‌اند از: مشکلات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری و حاکم بودن فضای بی‌اعتمادی بین ساختار سیاسی و فعالان سینما. شرایط مداخله‌ای: بی‌توجهی ساختار سیاسی به جهانی شدن، شرایط تحریمی کشور، عدم اعمال مدیریت دانش، بی‌توجهی به ظرفیت رسانه‌ها در بخش بین‌المللی و بی‌توجهی به بازاریابی و برندسازی. راهبردها بدین ترتیب مشخص شد: بازنگری، اصلاح و تدوین مسائل حقوقی و قانونی، حمایت بخش دولتی و عمومی، تلاش برای صنعتی‌کردن سینما و تعامل و هم‌افزایی داخلی و خارجی در حوزه سینما. پیامدها نیز عبارت‌اند از: تقویت دیپلماسی عمومی در جهان و ارتقای جایگاه سینمای ایران. نتیجه‌گیری: سینما می‌تواند به‌عنوان ابزار اثرگذار، دریچه جدیدی از ایران به ‌روی جامعه بین‌المللی باز کند و علاوه بر حضور در بازار جهانی، به گسترش شناخت مخاطبان از فرهنگ ایران و در نتیجه خنثی‌شدن تبلیغ‌های منفی ایران در رسانه‌های خارجی کمک کند.