اثر تغییر اقلیم بر تولید بخش کشاورزی و بر اقتصاد ایران (رویکرد ماتریس حسابداری اجتماعی)
نویسندگان
1 استادیار، پژوهشگاه ملی اقیانوسشناسی و علوم جوی، تهران، ایران
2 کارشناس ارشد رشته توسعه اقتصادی و برنامهریزی.
3 دانشیار دانشگاه الزهرا(س).
doi
چکیده
هدف از این مطالعه، سنجش اثر تغییر اقلیم بر تولید بخش کشاورزی و سایر بخشها و تولید ملی در ایران است. بدین منظور تابع تولید بخش کشاورزی که در آن اقلیم(دما و بارش) بهعنوان یکی از عوامل تاثیرگذار است، با استفاده از روش خودتوزیع با وقفههای گسترده(ARDL) برآورد شد. سپس اثر تغییر اقلیم بر تولید بخش کشاورزی در قالب چارچوب مدل SAM با محدودیت عرضه بخشی ارزیابی گردید. با توجه به اینکه در شرایط وجود محدودیت عرضه در برخی از بخشهای اقتصادی، بهکارگیری الگوی تقاضا محور SAM برای سنجش آثار اقتصادی و اجتماعی با کاستیهایی همراه است، در این مطالعه از الگوی اصلاح شده تقاضا محور در قالب الگوی مختلط SAM و ماتریس حسابداری اجتماعی سال 1385 استفاده شد. نتایج نشان داد که در اثر تغییر اقلیم پیشبینی شده برای ایران در دوره 2000 تا 2025، تولید کشاورزی 37/5-% کاهش مییابد. با توجه به روابط متقابل بخشهای اقتصادی با بخش کشاورزی این اثر به صورت کاهش تولید بخش ساختمان(27/2-%) و خدمات(64/1-%) برآورد شده است. کاهش تولید ملی متناظر آن 5/9-%، کاهش درآمد عوامل تولید 54/25-% برآورد شده است که قابل توجه میباشد. همچنین نتایج نشان میدهند که در دهکهای پایینتر، خانوارهای روستایی و شهری درآمدشان کاهش مییابد. طبقهبندیJEL : Q54، Q11، E16