ارائه چارچوب مفهومی تبیین تابآوری سازمانی در برابر فساد در سازمانهای اقتصادی دولتی ایران با الهام از هستیشناسی رئالیسم انتقادی
نویسندگان
1 دکتری، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 استاد، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 استاد، گروه اقتصاد کاربردی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
4 استادیار، گروه بازرگانی و کسبوکار، دانشکده مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران.
doi
10.22059/jipa.2021.329514.3014چکیده
هدف: سازمانهای دولتی در مواجهه با فساد و توانایی بازگشت به شرایط قبل از فساد، متفاوتاند. هدف پژوهش حاضر، ارائه چارچوب تابآوری سازمانی در برابر فساد در سازمانهای اقتصادی دولتی ایران است. روش: با استفاده از روش نظریه دادهبنیاد با رویکرد پدیدار شونده گلیزر و الهام از هستیشناسی رئالیسم انتقادی، سعی شد عوامل پدیدآورنده در سه لایه رویداد و سازوکار و ساختار شناسایی شده و در قالبی یکپارچه ارائه شود. یافتهها: بر اساس یافتهها، شش مقوله اصلی «پیشدستی»، «پایش»، «پاسخ»، «اطمینانبخشی»، «کاهش آثار سوء فساد بر کارکنان» و «بهبود سازمانی» در سطح رویداد؛ سه مقوله «کارکنان تابآور»، «هوشمندی و ارگانیسم پویا» و «نظارت قوی» در سطح سازوکار و سه مقوله «فرهنگ سازمانی ضدفساد»، «سیستم باز» و«نگرش به فساد و اصلاح» در سطح ساختار، بهعنوان عوامل تابآوری سازمانی در برابر فساد، شناسایی شد. نتیجهگیری: این عوامل مجموعهای از قابلیتها، تواناییها و اقدامهایی است که باید قبل، حین و بعد از فساد در سازمان وجود داشته باشد. این بیانگر «فراقابلیت» بودن مفهوم تابآوری در برابر فساد است.
