مقایسه توابع هدف مختلف در تخمین فراسنج‌های بهینه ماسکینگام خطی و غیر خطی

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی عمران، دانشگاه رازی-پژوهشکده تحقیقات پیشرفته آب و فاضلاب، دانشگاه رازی

2 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی عمران، دانشگاه رازی

3 استادیار گروه مهندسی عمران، دانشگاه رازی-پژوهشکده تحقیقات پیشرفته آب و فاضلاب، دانشگاه رازی

doi
چکیده

پیش بینی و مهارکردن سیلاب یکی از مسائل مهم و اساسی در مدیریت سامانه­های منابع آب به منظور بهره­برداری بهینه از توان های موجود می باشد. در علم آب نهر­های باز و مهندسی رودخانه مطالعه و تحلیل این گونه مسائل با استفاده از روش­های روندیابی سیلاب انجام می­گیرد. یکی از بهترین و کاربردی ترین روش­ها در روندیابی آبشناسی رودخانه­ها، "شبیه ماسکینگام" است. برای تعیین و تخمین فراسنج­های ماسکینگام روشهای تجربی مختلفی برمبنای آزمون و خطا، روش حداقل مربعات و... ارائه شده است. یکی از روش­های تخمین ضرائب ماسکینگام الگوریتم وراثتی می­باشد. مقایسه نتایج روش­های تجربی با روش الگوریتم وراثتی (GA) نشان می­دهد که روش الگوریتم وراثتی روشی مناسب و بسیار سریع برای تخمین ضرائب ماسکینگام است. نکته­ای که باید در مسائل بهینه­سازی مورد توجه قرار گیرد تعیین تابع هدف با توجه به طبیعت مسأله است که در تعیین عملکرد الگوریتم نقش ویژه­ای دارد. در این پژوهش برای شبیه خطی و غیر خطی ماسکینگام با بهینه­سازی چند تابع هدف متفاوت با استفاده از الگوریتم وراثتی و مقایسه نتایج حاصل از آنها، تاثیرات تابع هدف در پیش بینی مقادیر فراسنج­های ماسکینگام و بده‌ی خروجی محاسباتی بررسی گردیده است. با توجه به آب‌نگار­های بده‌ی خروجی محاسبه شده در مقایسه با آب‌نگار­های بده‌ی خروجی مشاهداتی می­توان اذعان داشت که به کارگیری توابع هدف متفاوت و در شبیه ماسگینگام خطی منجر به تغییر نتایج و افزایش دقت محاسبات می­گردد در حالی­که تغییرات ناشی از استفاده توابع هدف متفاوت در نتایج شبیه ماسگینگام غیرخطی چشمگیر نمی­باشد.