فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: مجلس مانند هر نهاد دیگری، به ارزیابی نیاز دارد تا بتواند کیفیت اثرگذاری خود را ارتقا دهد. این مقاله به‏دنبال ارائه مدلی برای ارزیابی عملکرد مجلس متناسب با شرایط زمینه‏ای و سیاسی نظام جمهوری اسلامی ایران است تا بتوان به‌کمک آن، در طول زمان، ضمن صد‏کردن روند تغییرات عملکرد مجلس، برای ارتقای آن نیز تلاش کرد.روش: در ابتدا با استفاده از روش فراترکیب، منابع موجود در زمینه ارزیابی عملکرد مجلس بررسی شد و مدل جامعی بر اساس ادبیات مطالعه‌شده به‌دست آمد. در ادامه، برای تطبیق مدل با شرایط سیاسی کشور، بیش از 60 مصاحبه عمیق با افرادی از جمله اعضای فعلی و سابق هیئت رئیسه و دیگر نمایندگان مجلس، رئیس جمهور اسبق، وزاری اسبق دولت، مدیران و کارشناسان مرکز پژوهش‌های مجلس انجام گرفت و با استفاده از روش تحلیل تفسیری ارزیابی شد. معیار تعداد مصاحبه‌ها، رسیدن به نقطه اشباع تئوریک بود.یافته‌ها: نتیجه پژوهش به معرفی 216 معیار، در قالب 84 موضوع، 26 زیرحوزه و 5 حوزه اصلی برای ارزیابی عملکرد مجلس انجامید. پس از تطبیق این مدل با شرایط ایران، معیارها در قالب زیرحوزه‌ها و موضوع‏ها تکمیل شد و در ذیل پنج حوزه «جایگاه محوری مجلس در کشور»، «انتخابات و شرایط نمایندگی»، «کارکرد و فرایند کاری مجلس»، «ساختار داخلی و زیرساخت مجلس» و «ارزش‏های مجلس» ارائه شدند.نتیجه‌گیری: تاکنون مدلی برای ارزیابی مجلس ایران وجود نداشته است. این مقاله با ارائه چنین مدلی، حداقلی‌ترین زمینه لازم، یعنی تهیه ابزاری برای ارزیابی نظام‌مند مجلس را پدید ‌آورده است. استفاده از این مدل و پیاده‌سازی آن، به شناسایی ضعف‏های مجلس منجر شده و مقدمه‌ای در جهت اصلاح عملکرد این نهاد مهم در کشور است.