طراحی مدل اجرای خط‌مشی‌های قضایی در نهاد قضایی کشور

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، واحد اصفهان (خورسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

2 دانشیار، گروه مدیریت دولتی، واحد اصفهان (خورسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

3 استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد اصفهان (خورسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

4 استادیار، گروه مدیریت دولتی، واحد اصفهان (خورسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

doi
10.22059/jipa.2021.334472.3060
چکیده

هدف: اجرای خط‌مشی‌های قضایی از موضوعات مهم قوه قضاییه است و برای تحقق عدالت و حاکمیت قانون جایگاه ویژه‌ای دارد. این پژوهش با هدف طراحی مدل اجرای خط‌مشی‌های قضایی در نهاد قضایی کشور اجرا شده است.روش: در این پژوهش با استفاده از 26 مصاحبه نیمه‌ساختاریافته هدفمند با متخصصان قوه قضاییه، 333 کد مفهومی احصا شد. پس از حذف و ادغام مفاهیم مشابه در جمله‌ها و پاراگراف‌های مرتبط به موضوع پژوهش، به‌کمک روش تحلیل مضمون و با رویکرد کیفی، مفاهیم شناسایی و استخراج شدند. مفاهیم به‌دست‌آمده در سه سطح مضامین پایه، سازمان‌دهنده و فراگیر کدگذاری شدند و بدین ترتیب، مدل اولیه طراحی شد. برای اعتباریابی مدل، از سه دور رویکرد دلفی فازی و نظرسنجی از 20 خبره قوه قضاییه و دانشگاه در قالب پرسش‏نامه استفاده شده است.یافته‌ها: تحلیل داده‌ها در نهایت به احصای 122 مضمون پایه، 36 مضمون سازمان‌دهنده، 8 مضمون فراگیر و شکل‌گیری مدل نظری انجامید. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که بُعد در مدل اجرای خط‌مشی‌های قضایی، سیاست‌های اجرا بیشترین اثر را دارد و پس از آن، به‌ترتیب، ابعاد تقویت بستر بازیگران اجرا، حکمرانی شبکه‌ای قضایی، ساختار اجرا، توانمندسازی نیروی انسانی، ویژگی شخصی قضات، مبانی فرهنگی و دینی و شهروندان قرار می‌گیرند.نتیجه‌گیری: ابعاد و مؤلفه‌های استخراج‌شده از مدل پژوهش را می‌توان با برخی از آموزه‌های دینی و اسناد بالادستی مقایسه کرد؛ بنابراین عمل به چنین الگویی، ضامن پیشرفت قوه قضاییه است.