ارائه چارچوبی برای تبیین تعارض خطمشی در نظام خطمشیگذاری سلامت ایران با رویکردی آمیخته
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
2 استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
3 استادیار، گروه مدیریت دولتی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
4 دانشیار، گروه اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات بهرهوری سلامت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران. ایران.
doi
10.22059/jipa.2021.327679.2995چکیده
هدف: تعارض خطمشی بهمعنای عدم انطباق درونی خطمشی با اصول و استاندارهای خطمشیگذاری یا ناهماهنگی بین دو یا چند خطمشی با یکدیگر یا با اسناد بالادستی است که به انحراف عملکرد از هدف خطمشی و بروز پیامدهای ناخوشایند منجر میشود. هدف پژوهش حاضر، ارائه چارچوبی برای تبیین تعارض خطمشی در نظام خطمشیگذاری سلامت ایران است. روش: برای پاسخ به پرسش اصلی پژوهش، مبنی بر اینکه چه عناصری بر تعارض خطمشی در فرایند خطمشیگذاری نظام سلامت ایران تأثیرگذار است، از 13 خبره در قالب سه دور پرسشنامه دلفی نظرسنجی به عمل آمد. سپس، از طریق پرسشنامه دیمتل فازی، میزان اثرگذاری یا اثرپذیری متغیرها تعیین شد و در مرحله بعد، از روش مدلسازی معادلات ساختاری استفاده شد. بدین ترتیب، راهبرد این پژوهش آمیخته است. یافتهها: متغیرهای تعارض خطمشیهای نظام سلامت بدین صورت شناسایی شد: تنظیمات عناصر درونی خطمشی، نوعشناسی بازیگران، خصوصیتهای ایدئولوژیک، بسترهای اجرا، ویژگیهای محیطی، ابزارهای ایجاد تعارض، مجاری شناسایی تعارض، راهبردهای حل تعارض و پیامدهای حل تعارض. در پایان، با استفاده از روشهای کمی، روابط و جهت بین متغیرها و شدت اثر آنها در چارچوب تعارض خطمشی مشخص شد. نتیجهگیری: پیشنهاد میشود که خطمشیگذاران سلامت ضمن آموزش استانداردهای علمی خطمشیگذاری، عوامل مؤثر بر هر موقعیت تصمیم را شناسایی کرده و از راهبردهای مناسب برای مدیریت تعارض خطمشی استفاده کنند تا خطمشیهایی با کمترین تعارض غیرکارکردی و بیشترین انسجام و همافزایی به وجود آید.
