بررسی تغییرات زمانی و مکانی کیفیت آب (مطالعهی موردی: رود تالار، استان مازندران)
نویسندگان
1 دانشیار گروه آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری.
2 استادیار گروه مرتعداری دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری.
3 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری
4 استادیار گروه آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری.
doi
چکیده
امروزه کیفیت آبهای سطحی یک نگرانی جدی میباشد. تأثیرات انسانی، و به همان نسبت، فرایندهای طبیعی، آبهای سطحی را آلوده کرده، و استفاده از آنها را برای اهدافی مانند شرب، صنعت و یا کشاورزی ناممکن می سازد. دستیابی به برنامهای مدیریت شده، که ارزیابی خاص و قابل اعتماد از کیفیت آب را ممکن سازد، بدون شناختن تغییرات زمانی و مکانی کیفیت آبهای سطحی امکان پذیر نخواهد بود. روشهای آماری ابزاری مناسب و معتبر را برای درک بهتر تغییرات کیفیت آبهای سطحی، و وضعیت زیست محیطی، فراهم میکنند. در این پژوهش، تغییرات زمانی و مکانی 12 فراسنج کیفیت آب رود حوضهی آبخیز تالار، شامل: غلظت املاح (TDS)، هدایت الکتریکی (EC)، اسیدیته (pH)، کاتیونها (Ca, Mg, Na, K)، آنیونها (HCO3, CL, SO4)، نسبت جذب سدیم (SAR) و سختی کل (TH) در شش ایستگاه و برای دورهی مطالعاتی 1382 تا 1390 در سطح معنی داری 05/0≥ P > 01/0، 01/0≥P>001/0 و001/0≥P مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان دادند که زمان اثر معنی داری بر تغییرات فراسنجهای کیفیت آب رود در این حوضه داشته، و این بر حسب مکان متفاوت بودهاست. تغییرات زمانی فراسنجهای کیفی آّب در ایستگاههای کیاکلا، پل شاهپور و شیرگاه- تالار معنیدار نبود اما در ایستگاههای پل سفید- تالار، خطیرکوه- دوآب و پالند اثر معنیداری مشاهده شد که شامل افزایش مقادیر اکثر فراسنجهای کیفیت آب رود (کاهش کیفیت آب رود) بوده است. همچنین، مطالعهی تغییرات مکانی فراسنجهای کیفیت آب رود آشکار نمود که مکان نیز بر تغییرات فراسنجهای کیفیت آب رود اثر معنیداری داشتهاست، بطوری که ایستگاه خطیرکوه- دوآب بیشترین، و ایستگاه پل شاهپور کمترین مقادیر اکثر فراسنجهای کیفیت آب رود را داشتهاند.