بررسی تغییرات زمانی و مکانی کیفیت آب (مطالعه‌ی موردی: رود تالار، استان مازندران)

نویسندگان

1 دانشیار گروه آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری.

2 استادیار گروه مرتعداری دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری.

3 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

4 استادیار گروه آبخیزداری دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری.

doi
چکیده

امروزه کیفیت آبهای سطحی یک نگرانی جدی می­باشد. تأثیرات انسانی، و به همان نسبت، فرایندهای طبیعی، آبهای سطحی را آلوده کرده، و استفاده از آنها را برای اهدافی مانند شرب، صنعت و یا کشاورزی ناممکن می سازد. دستیابی به برنامه­ای مدیریت شده، که ارزیابی خاص و قابل اعتماد از کیفیت آب­ را ممکن ­سازد، بدون شناختن تغییرات زمانی و مکانی کیفیت آبهای سطحی امکان پذیر نخواهد بود. روش­های آماری ابزاری مناسب و معتبر را برای درک بهتر تغییرات کیفیت آبهای سطحی، و وضعیت زیست محیطی، فراهم می­کنند. در این پژوهش، تغییرات زمانی و مکانی 12 فراسنج­ کیفیت آب رود حوضه‌ی‌ آبخیز تالار، شامل: غلظت املاح (TDS)، هدایت الکتریکی (EC)، اسیدیته (pH)، کاتیون­ها (Ca, Mg, Na, K)، آنیون­ها (HCO3, CL, SO4)، نسبت جذب سدیم (SAR) و سختی کل (TH) در شش ایستگاه و برای دوره‌ی مطالعاتی 1382 تا 1390 در سطح معنی داری 05/0≥ P > 01/0، 01/0≥P>001/0 و001/0≥P   مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان دادند که زمان اثر معنی داری بر تغییرات فراسنج­های کیفیت آب رود در این حوضه داشته‌، و این بر حسب مکان متفاوت بوده­است. تغییرات زمانی فراسنج­های کیفی آّب در ایستگاه­های کیاکلا، پل شاهپور و شیرگاه- تالار معنی­دار نبود اما در ایستگاه­های پل سفید- تالار، خطیرکوه- دوآب و پالند اثر معنی­داری مشاهده شد که شامل افزایش مقادیر اکثر فراسنج­های کیفیت آب رود (کاهش کیفیت آب رود) بوده است. هم­چنین، مطالعه‌ی تغییرات مکانی فراسنج­های کیفیت آب رود آشکار نمود که مکان نیز بر تغییرات فراسنج­های کیفیت آب رود اثر معنی­داری داشته­است، بطوری که ایستگاه خطیرکوه- دوآب بیش­ترین، و ایستگاه پل شاهپور کمترین مقادیر اکثر فراسنج­های کیفیت آب رود را داشته­اند.