فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: با توجه به اهمیت مشارکت شهروندی در حکمرانی، پژوهش‌های زیادی برای تبیین این مفهوم انجام شده که هر یک از زاویه‌ای به آن نگریسته و این مسئله، به آشفتگی و پراکندگی در تبیین مفهوم مشارکت شهروندی انجامیده است. هدف از این پژوهش، ارائه مدل‌ مفهومی مشارکت شهروندی، به‌منظور سامان‎دهی به پژوهش‌های قبلی است. روش: این پژوهش کیفی، جهت‌گیری کاربردی دارد و رویکرد آن قیاسی است. افق زمانی آن تک‌مقطعی است. روش گردآوری داده‌ها نیز بررسی اسناد است. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش تحلیل مضمونی استفاده شده است. یافته‌ها: در این پژوهش ابتدا با بررسی و مداقّه در ادبیات نظری مشارکت و مشارکت شهروندی، چهار مضمون فراگیر «انواع مشارکت شهروندی»، «عوامل مؤثر بر مشارکت شهروندی»، «راه‌کارها و الزامات مشارکت شهروندی» و «پیامدهای مشارکت شهروندی» احصا شد، سپس با گردآوری و تحلیل منابع و پژوهش‌های تخصصی مربوط به هر یک از این چهار مضمون فراگیر، مضامین اصلی و فرعی ذیل آنها شناسایی شدند. بدین ترتیب، در ذیلِ مضمون فراگیر «انواع مشارکت شهروندی» مضامینِ اصلی روش مشارکت، درجه تمرکز، مشارکت‌کنندگان، موضوع، زمینه و زمان؛ در ذیل مضمون فراگیر «عوامل مؤثر بر مشارکت شهروندی» مضامین اصلی عوامل انسانی و عوامل سازمانی و در ذیل مضامین فراگیر «راه‌کارها و الزامات مشارکت شهروندی» و «پیامدهای مشارکت شهروندی» نیز مضامین اصلی مشابهِ مربوط به حکمرانی و مربوط به شهروندان شناسایی شد. نتیجه‌گیری: انتظار می‌رود این پژوهش، ضمن فراهم‌آوردن تصویری جامع از مفهوم مشارکت شهروندی، باعث سامان‎دهی نظری آن شده و مفهوم مشترکی در این حوزه ایجاد کند و یاری‌دهندۀ تحقق آن در عرصه عمل باشد.