بررسی کارایی و تحلیل حساسیت شبیه های مختلف نرم افزار SIRMOD در طراحی آبیاری جویچه ای

نویسندگان

1 استاد گروه آبیاری و زهکشی دانشگاه شهید چمران اهواز

2 دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی دانشگاه شهید چمران اهواز

3 دکتری آبیاری و زهکشی دانشگاه شهید چمران اهواز

4 دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
چکیده

درصد زیادی از زمین­های کشاورزی در ایران به­صورت جویچه­ای آبیاری می­شوند که تحقیق درباره‌ی کاربرد روش مزبور نیاز به توجه بیش­تری دارد. از طرفی، کسب اطلاعات لازم برای پیش بینی و محاسبه‌ی منحنی­های پیشروی و پسروی آب در جویچه‌ها، مستلزم اندازه گیری­های دقیق در داخل مزرعه می­باشد، که این کار باعث صرف هزینه و وقت زیادی می­گردد. مهمترین هدف این پژوهش ارزیابی نتایج حاصل از شبیه سازی شبیه‌­های آب‌پویایی، لختی صفر، و موج تحرکی با کاربرد اطلاعات مزرعه­ای با نرم افزارSIRMOD  می باشد. هم­چنین، این نرم افزار به­وسیله‌ی سه فراسنج ورودی شامل بده، ضریب زبری مانینگ و شیب زمین نیز مورد تحلیل حساسیت قرار می‌گیرد. آزمایش­های صحرایی در مزرعه‌ی پژوهش­های دانشکده‌ی مهندسی علوم آب دانشگاه شهید چمران اهواز انجام پذیرفت. داده­ها از سه جویچه با بافت متوسط رسی به طول­های 60، 80 و90 متر، در سه تکرار و تحت سه بده‌ی 1، 25/1و 5/1 لیتر بر ثانیه برداشت شدند. برای خطایابی از چهار شاخص آماری توزیع نسبت به خط 45 درجه (a)، متوسط خطای پیش بینی شبیه‌ (Er)، ضریب وایازی (R2)، و متوسط خطای نسبی شبیه‌ (Ea) استفاده شد. نتایج تحلیل حساسیت نشان دادند که نرم افزار SIRMOD به تغییرات فراسنج­های ورودی مذکور حساس است. هم­چنین، مقادیر پیش بینی شده در مرحله‌ی پیشروی برای همه تیمارها و تمامی شبیه‌­ها بیش­تر از مقادیر مشاهده شده بود. بطور  کلی، مقادیرa  و R2 بیانگر مناسب بودن شبیه‌های آب‌پویایی، و لختی صفر برای پیش بینی فرایند پیشروی جریان در مقایسه با شبیه‌ موج تحرکی بودند. با مقایسه‌ی شاخص­های آماری مشاهده می­شود که شبیه­های لختی صفر و آب‌پویایی در این­جا نیز مانند مرحله‌ی پیشروی، مرحله‌ی پسروی را نسبت به شبیه‌ موج تحرکی بهتر شبیه سازی می­کنند.