تأثیر تغییر ارتفاع شالوده‌ی کف در افت کارمایه‌ی جریان روی سد های لاستیکی در حالت پرش مستغرق

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی عمران- مهندسی رودخانه، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز

2 دانشیار دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز

3 کارشناس مهندسی عمران- عمران، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زرقان، باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، زرقان، ایران

doi
چکیده

احداث سدهای لاستیکی به‌جای سدها و بندهای انحرافی بتنی یکی از راه­حل­های نوین محیط زیستی است که در سال­های اخیر مورد توجه فراوان قرار گرفته است. سد لاستیکی یک لوله‌ی قطور لاستیکی است که معمولاً در امتداد مقطع عرضی رودخانه نصب می­گردد، و با پر و خالی کردن آن (از هوا یا آب) به‌صورت مانعی با ارتفاع دلخواه بر سر راه آب قرار می‌گیرد. سدهای لاستیکی می‌توانند همراه با پرتاب‌کننده (deflector) یا بدون آن باشند. از طرف دیگر، ممکن است سطح شالوده‌ سد یا بالشتک نسبت به کف رودخانه در رقوم گوناگون نصب گردد؛ از جمله حالتی است که شالوده از کف رودخانه پایین­تر بوده و همانند حوضچه‌ی آرامش عمل می­کند، یا حالتی است که کف شالوده با سطح رودخانه همتراز باشد. به منظور بررسی استهلاک کارمایه فراسنج­های هیدرولیکی نظیر بده‌ی جریان، عمق آب بالادست و پایین دست، اعماق قبل و بعد از جهش آبی اندازه­گیری، و افت کارمایه‌ی جریان از روی سد محاسبه شد. از نتایج این پژوهش روند کاهشی استهلاک نسبی کارمایه در برابر افزایش عدد شیب­شکن می­باشد که در قسمت نتیجه­گیری به تفصیل آورده شده است.