ارزیابی تأثیر هماهنگ‌سازی بهره‌برداری توامان از سامانه‌ی چند- مخزنی حوضه‌ی‌ آبخیز کرخه در مراحل مختلف توسعه‌ بر تامین بلند مدت آب

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی (استادیار) دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرقدس، گروه مهندسی عمران

2 عضو هیئت علمی (استادیار) دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شرق گروه مهندسی عمران

doi
چکیده

با ساختن سازه‌های جدید تامین آب، طرح­های آبیاری، صنعتی و توسعه‌ی‌ شهرها، ساختار حوضه‌ی‌ آبخیز، و به تبع آن، شرایط سامانه‌ی آبی حوضه‌ی دچار تغییر می‌گردد. در چنین شرایطی، استفاده از شیوه‌ی بهره‌برداری موجود، علاوه بر این که بهینه نیست، منجر به هزینه‌های گوناگون اقتصادی و اجتماعی نیز می‌گردد؛ بنابراین، نیاز به هماهنگ‌سازی بهره‌برداری با شرایط جدید، و به‌روزرسانی قواعد بهره‌برداری و منحنی­های فرمان سدها می‌باشد. در این پژوهش، به موضوع هماهنگ‌سازی بهره‌برداری از سامانه­ی آبی و به‌روزرسانی قواعد بهره‌برداری از آبگیر سدها در مراحل گوناگون توسعه‌ی‌ حوضه‌ی آبخیز، پرداخته شده است. برای این منظور، یک شبیه بهینه‌سازی بهره‌برداری بلند مدت از سامانه‌ی آبی ساخته شده است، که اثرات بالادست بر پایین‌دست، و اثرات بلند مدت بهره‌برداری از سامانه‌ی آبی را در نظر گرفته، و به‌نحوی عملکرد سامانه‌ی آبی را هماهنگ می‌نماید، که اهداف بهره‌وران در افق بلند مدت برنامه‌ریزی تا حد ممکن تامین گردد. کاربرد شبیه در ارزیابی تأثیر هماهنگ‌سازی و به‌روزرسانی بهره‌برداری از سامانه‌ی آبی کرخه نشان می‌دهد که در شرایط ساختن سدهای کرخه، سیمره و سازبن، چنانچه از منحنی­های فرمان معمول سدها، که به صورت مجزا برای هر سدی تهیه می‌گردد، استفاده شود،60% از نیازهای آبی تامین نمی‌گردد در حالی که در شرایط هماهنگ‌شده، تمامی نیازها تامین می‌شوند. علاوه براین، عدم هماهنگ‌سازی بهره‌برداری از سامانه‌ی آبی کرخه، و به‌روزرسانی قواعد بهره‌برداری از آبگیر سدها، 50% قابلیت اطمینان تامین تقاضاهای آبی را در یک افق 20 ساله در مقایسه با عملکرد هماهنگ شده کاهش می‌دهد.