سیاست های عربستان سعودی علیه محور مقاومت و جمهوری اسلامی ایران در ژئوپلتیک عراق نوین(2003-2023)

نویسندگان

1 دانشیار گروه روابط بین‌الملل، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
چکیده

ایران و عربستان سعودی دو بازیگر برتر منطقه و رقیب یکدیگر در غرب آسیا محسوب می‌شوند. در این رابطه، تحولات عراق یکی از بازتاب‌های مهم سیاست‌های هماوردی تهران و ریاض محسوب می‌شود. تحولات سیاسی و امنیتی 2003در عراق، منجر به افزایش نقش و نفوذ ایران در سپهر سیاسی این کشور شد. در این راستا، عربستان تلاش نمود تا ضمن افزایش حوزه نفوذ و گسترش قلمروی ژئوپلیتیکی خود در عراق، از فراگیری نفوذ مادی و معنوی ایران در این کشور که به زعم سعودی ها نخستین دولت شیعه عربی و از حلقه های مهم محور مقاومت است، جلوگیری به عمل آورند. لذا هدف اصلی این پژوهش، تجزیه‌وتحلیل سیاست‌ها و سازوکارهای تقابل جویی عربستان با اقدامات امنیت زای ایران و محور مقاومت در سپهر سیاسی عراق نوین می‌باشد. برای تحقق هدف اصلی از روش توصیفی-تحلیلی و از چارچوب نظری موازنه تهدید استفاده شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که سعودی ها عراق را جزئی از محور مقاومت می‌دانند. با نفوذ جمهوری اسلامی ایران در این کشور مخالف هستند. از دیدگاه آنها تداوم نفوذ ایران در عراق نه تنها جایگاه منطقه‌ای جمهوری اسلامی را ارتقا می‌دهد بلکه به تغییر موازنه قدرت به سود محور مقاومت منجر می‌شود. لذا با حمایت از اهل سنت، شیعیان سکولار، ایجاد بدبینی در رسانه‌ها بر ضد ایران، تلاش برای ایجاد ناامنی با تحریک داعش به حمله به عراق، نزدیکی به رژیم صهیونیستی و آمریکا با هدف تضعیف موازنه قدرت به ضرر جمهوری اسلامی ایران و محور مقاومت گام برداشته‌اند.