فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مسائل مورد اتفاق در فقه و حقوق اسلامی این است که وصیت، محدود به ثلث اموال و مازاد بر آن به اجازۀ ورثه منوط است. اما در صورتی‌که موصی وارثی نداشته باشد، دربارۀ اینکه آیا همچنان محدودیت ثلث باقی است یا باید آزادی کامل موصی را پذیرفت، اختلاف نظر وجود دارد. گروهی از صاحب‌نظران در این فرض نیز وصیت را محدود به ثلث و مازاد را از آن امام (حاکم) می‌دانند. برخی دیگر با اعتقاد به اختیار کامل موصی، چنین وصیتی را معتبر دانسته‌اند. بعضی دیگر نیز راه تفصیل را در پیش گرفته‌اند و وصایای مربوط به امور خیریه و عام‌المنفعه را معتبر و سایر وصایا را به ثلث محدود می‌دانند. در پژوهش حاضر با نقد و بررسی ادلۀ ارائه‌شده برای نظریات مختلف، نظریۀ محدودیت وصیت موصی بلاوارث به ثلث اموال را قوی‌تر دانسته‌ایم. از دیدگاه حقوقی نیز نظر مزبور با قانون مدنی سازگارتر محسوب می‌شود.