ارائهی رویکرد احتمالاتی ارزیابی آثار تغییر آب و هوا بر بدهی رود ایدوغموش، آذربایجان شرقی
نویسندگان
1 دانشیار گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران،
2 دانشجوی دکتری مهندسی منابع آب، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران
doi
چکیده
در این تحقیق، بهمنظور تحلیل آثار منفی پدیدهی تغییر آب و هوا، با ارائهی رویکرد جدید احتمالاتی به ارزیابی اثرات مزبور بر جریان رود پرداخته شده است. برای تولید نمایشنامهی آب و هوای در دورههای آتی، شبیه HadCM3 تحت نمایشنامهی انتشار A2 بهکار گرفته میشود. با معرفی گروههای زمانی متغیرهای آب و هوای در دورههای آتی به شبیه آبشناسی IHACRES، نمایشنامهی شبیهسازی جریان بلندمدت تولید میشود. با برازش توزیعهای مختلف آماری بر روانابهای تولیدی و با استفاده از آزمونهای نکویی برازش، مناسبترین توزیع آماری در هر ماه انتخاب و فراسنجهای آماری مربوطه استخراج و با فراسنجهای آماری رواناب حوضه در دورهی پایه مقایسه میشوند. نتایج نشان میدهند که متوسط رواناب سالانهی بلندمدت در سه دورهی آتی نسبت به دورهی پایه، کاهش مییابد. بهرغم کاهش حجم کل رواناب در دورههای آتی نسبت به دورهی پایه، این کاهش به جریانهای متوسط و زیاد مرتبط گردیده و در جریانهای کم، حجم کل رواناب سه دورهی آتی نسبت به دورهی پایه، بهترتیب به اندازه 47، 41 و 14 درصد افزایش مییابد. برای بررسی بیشتر ارزیابی آثار ضروری است همبستگی گروه زمانی با استفاده از احتمال انتقال جریان نیز مورد بررسی قرار گیرد. پس از گسستهسازی جریان رود، بهمنظور مقایسهی احتمال انتقال جریان در هر یک از دورههای آتی با جریان دورهی پایه در هر ماه، از معیارهای عملکرد استفاده میشود. این رویکرد در رود آیدوغموش، آذربایجان شرقی بهکار گرفته شد. نتایج حاصله نشان از پایین بودن ضریب همبستگی و بالا بودن شاخصهای خطا دارند.