نقش قدرت های تاثیرگذار در بحران سوریه و تحلیل ژانوسی از منافع ملی ج . ا . ایران

نویسندگان

1 استادیار روابط بین الملل دانشگاه مازندران ، مازندران، ایران

2 کارشناسی ارشد علوم سیاسی دانشگاه مازندران، مازندران، ایران

doi
چکیده

تحولات اخیر خاورمیانه تحت عنوان بیداری اسلامی، سوریه را درگیر یک جنگ داخلی تمام عیار کرد. ویژگی­های داخلی  سوریه به ویژه بافت قومی و مذهبی، موقعیت ژئواستراتژیک و رقابت­های منطقه­ای و بین المللی منجر به آن شده تا این کشور به کانون بحران خاورمیانه تبدیل گردد. پرسش­های اصلی در این پژوهش بر این مبنا قرار گرفته است که قدرت­های منطقه­ای و جهانی تاثیرگذار در بحران سوریه کدامند و چه اهدافی را در این کشور دنبال می­کنند؟ همچنین منافع ملی ایران، به عنوان یکی از بازیگران اصلی در تحولات سوریه، در چه چارچوبی بهتر قابل تحلیل است؟ روش تحقیق در پژوهش حاضر توصیفی - تحلیلی است و  از ترکیب دو نظریه «موازنه قوای نرم»  کنت والتز و «نظام بین المللی تک قطبی - چند قطبی» ساموئل هانتینگتون جهت تبیین موضوع استفاده شده است. یافته­های پژوهش حاکی از آن است که آمریکا، روسیه، ترکیه و ج . ا . ایران کنشگران اصلی در تحولات داخلی سوریه هستند که ترکیبی از اهداف مختلف ژئوپلتیکی، استراتژیکی و ایدئولوژیکی را در سوریه دنبال می­کنند. رقابت­ها و تضاد منافع قدرت­های جهانی و منطقه­ای موجب تشدید و تداوم بحران سوریه و محرومیت مردم از حق تعیین سرنوشت خود شده است. در بین کنشگران، ایران تنها کشوری است که منافع ملی آن در سوریه ویژگی ژانوسی داشته و همزمان متاثر از مولفه­های واقع گرایانه و آرمانگرایانه یا انقلابی می­باشد.