اولویت‌بندی شاخص‌های توسعه پایدار مناطق آزاد با استفاده از روش تصمیم‌گیری چند‌معیاره ترکیبی دنپ و تحلیل‌عاملی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی صنایع، دانشگاه ایوان کی، ایوان کی، ایران

2 دانشیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه قم، قم، ایران

3 استادیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی مهندسی گلپایگان، دانشگاه صنعتی اصفهان، گلپایگان، ایران

doi
چکیده

در این مطالعه یک روش ترکیبی مبتنی بر تکنیک دیمتل، تحلیل فرآیند شبکه‌ای و تحلیل عاملی به منظور اولویت‌بندی شاخص‌های توسعه پایدار مناطق آزاد شامل شاخص‌های اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی توسعه داده می‌شود. بدین منظور، ابتدا شاخص‌ها در دو بعد داخلی و خارجی طبقه‌بندی شده و عوامل پنهان آن‌ها با استفاده از روش تحلیل عاملی شناسایی و نام‌گذاری می‌شوند. در مرحله بعد، روش دیمتل جهت شناسایی نحوه ارتباطات درونی بین شاخص‌ها و نیز تعیین شدت تاثیرگذاری و تاثیرپذیری آن‌ها به کار گرفته می‌شود. در این مرحله همچنین نمودارهای علی- معلولی، نحوه ارتباطات درونی شاخص‌های داخلی و خارجی و نیز تاثیرگذار یا تاثیرپذیر بودن شاخص‌ها تفسیر می‌شود. در نهایت، اهمیت نسبی شاخص‌ها بر اساس روش تحلیل فرآیند شبکه‌ای محاسبه شده و با تشکیل سوپرماتریس‌های موزون و حدی، رتبه‌بندی شاخص‌های توسعه پایدار در دو بخش داخلی و خارجی انجام می‌شود. نتایج حاصل از بررسی 44 شاخص داخلی و 24 شاخص خارجی نشان می‌دهد که عوامل "رفاه و خدمات" و "فرهنگ‌سازی" به ترتیب مهم‌ترین عوامل داخلی و خارجی بوده و شاخص‌های "فراهم کردن بستر مناسب برای سرمایه‌گذاری و حمایت از سرمایه‌گذاری" و "جلوگیری از آلودگی دریا توسط کشتی‌ها" به ترتیب مهم‌ترین شاخص‌های‌ داخلی و خارجی توسعه پایدار مناطق آزاد محسوب می‌شوند.