فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: این پژوهش با هدف بررسی تأثیر کیفیت فرایند‎های هیئت‌مدیره بر عملکرد نقش‌های هیئت‌مدیره شرکت‌های دولتی اجرا ‌شده است. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نوع تحقیقات توصیفی است که به‌صورت پیمایش اجرا ‌شده است. نمونه‌گیری پژوهش، بر اساس نمونه‌گیری در دسترس بود که از میان 543 شرکت دولتی، 127 شرکت برای بررسی انتخاب شد. برای تحلیل داده‌ها از مدل معادلات ساختاری (SEM) با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS) استفاده شد. برای اندازه‌گیری «تعارض شناختی» هیئت‌مدیره، از پرسش‌نامه چینگ هوآت (2004)، برای سنجش فرایندهای «انسجام هیئت‌مدیره»، «هنجارهای تلاش» و «به‌کارگیری مهارت‌ها و دانش»، سه پرسش‌نامه با لحاظ‎کردن پرسش‌نامه‌های تحقیقات پیشین و اِعمال نظر خبرگان طراحی شد. همچنین، برای ارزیابی «عملکرد نقش‌های هیئت‌مدیره» از پرسش‌نامه اصلاح‌شده ماگوبیا (2016) استفاده شد. یافته‌ها: عملکرد نقش‌های هیئت‌مدیره، به‌طور معناداری از طریق کیفیت فرایندهای گروهی تصمیم‌گیری هیئت‌مدیره تحت تأثیر قرار می‌گیرد. همچنین، مشخص شد که بین فرایندهای هیئت‌مدیره روابط علّی معنادار و قوی برقرار است. افزون بر این، تعارض شناختی و انسجام هیئت‌مدیره به‌طور غیرمستقیم و به‌واسطه دو فرایند هنجارهای تلاش و به‌کارگیری مهارت‌ها و دانش، بر عملکرد نقش‌های هیئت‌مدیره تأثیر مثبت و معنادار دارند. از سوی دیگر، هنجارهای تلاش، فقط به‌طور غیرمستقیم و به‌واسطۀ فرایند به‌کارگیری مهارت‌ها و دانش بر عملکرد نقش استراتژیک هیئت‌مدیره تأثیر مثبت و معنادار می‌گذارد، در حالی‌که هنجارهای تلاش، هم به‌طور مستقیم و هم غیرمستقیم بر عملکرد دو نقش کنترل و تأمین منابع و خدمات تأثیر مثبت و معنادار دارد. بر اساس نتایج آزمون فرضیه‌های پژوهش، فرایند به‌کارگیری مهارت‌ها و دانش، بیشترین تأثیر را بر عملکرد هر یک از نقش‌های هیئت‌مدیره می‌گذارد. نتیجه‌گیری: این پژوهش با آشکار ساختن زوایای جدیدی از رفتار عملکردی اعضای هیئت‌مدیره، بر ضرورت بازنگری و اصلاح رفتار مدیران در سطح فردی و گروهی در اتاق هیئت‌مدیره تأکید می‌کند.