مرور روایتی بر نظریه وضع خطمشی در سازمانهای آموزشی: رویکردی عملگرایانه
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت آموزشی دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
2 استاد، گروه مدیریت آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
4 دانشیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
5 استادیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
doi
10.22059/jipa.2021.315472.2867چکیده
هدف: موفقیت یا شکست هر خطمشی در مرحله پیادهسازی رقم میخورد؛ چرا که این مرحله، محل تلاقی خطمشیها با یکایک کنشگران است. از این رو هدف این پژوهش، بررسی چگونگی وضع خطمشیها در عمل است. روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش مرور روایتی انجام شده است. برای یافتن منابع مرتبط، کلمات کلیدی «Implementation of educational policy»، «Operating the educational policy» و «policy enactment» از سال 1990 تا 2020 در پایگاههای اطلاعاتی«Taylor & Francis»، «sage»، «Scopus»، «Emerald» و «Science Direct» جستوجو شد. در مرحله نخست،280 منبع جمعآوری شد. پس از مطالعه اولیه و یافتههای گوگل اسکولار مشخص شد که استفن جی بال پُراستنادترین فرد در حوزه خطمشی آموزشی است و از سال 2008 تا 2012 در زمینه وضع خطمشی نظریهپردازی کرده است. بنابراین، وضع خطمشی بهعنوان مبنای نظری این پژوهش انتخاب شد. در مرحله دوم، 72 منبع مرتبط با وضع خطمشی انتخاب و بررسی شد. در مرحلۀ سوم، برای بررسی دقیقتر، 9 منبع انتخاب و بقیه حذف شدند. یافتهها: برای جمعبندی یافتهها از طبقهبندی موضوعی استفاده شد. یافتهها در شش گروه موضوعیِ خطمشی، وضع خطمشی، تدقیق بافتار، کنشگران خطمشی، تولیدهای گفتمانی و مدلی برای تأمل در وضع خطمشی قرار گرفت. نتیجهگیری: خطمشیها فراتر از آن هستند که بهصورت صفرویک اجرا شوند. آنها از طریق کنشگران مختلف در بافتارهای متفاوت و بهصورت پیچیده وضع میشوند. نظریه وضع خطمشی، بیشتر رویکردی عملگرایانه دارد و میتواند به رهبران آموزشی در وضع و حتی عدم وضع خطمشیها کمک کند.