سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران پس از برجام: تداوم موازنه سازی و هویت یابی انقلابی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روابط بین الملل دانشگاه گیلان، گیلان، ایران
2 دانشیار علوم سیاسی دانشگاه گیلان، گیلان، ایران
doi
چکیده
توافق هستهای ایران و قدرتهای بزرگ در تابستان 1394 که در ازای برداشته شدن تحریمهای هستهای، منجر به محدودشدن برنامه هستهای ایران در میان مدت شد، سوالهایی مهم درباره جهت گیری سیاست خارجی جمهوری اسلامی به وجودآورده است. این مقاله به دنبال یافتن پاسخ به این سوال است که آیا این توافق، ایران را به سمت سیاست خارجی مصالحه جویاهتر سوق داده است؟ بررسی رفتار و عملکرد سیاست خارجی ایران نشان میدهد که ایران بعد از توافق هستهای در ازای چشم پوشی از برخی ابعاد کلیدی برنامه هستهای، به سمت جبران این محدودیتها در دو زمینه امنیتی و هویتی حرکت میکند. در زمینه هویتی، بعد از توافق هستهای، موازی با تاکید بر مسایلی مانند «پیشرفت»، «خودباوری» و« استقلال علمی»، شاهد ادامه اصرار بر تحقیق وتوسعه هستهای هستیم. در حوزه امنیتی، از افزایش قابل توجه بودجه دفاعی گرفته تا گسترش دامنه ژئوپلیتیک اقدامهای امنیتی و سرعت گرفتن برنامه موشکی و همچنین برخی رویکردهای امنیتی بیسابقه مانند اجازه استفاده از پایگاه نظامی هوایی نوژه به روسیه یا حضور نظامی چندجانبه در خارج از مرزها، نشان دهنده جدی بودن حرکت ایران به سمت سیاستهای جبرانی است.
