استفاده از روش‌های تصمیم‌گیری چند معیاره در انتخاب موقعیت مناسب تصفیه‌خانه فاضلاب، مطالعه موردی: تصفیه‌خانه شهر فاروج

نویسندگان

1 استادیار دانشکده مهندسی عمران و محیط‌زیست، موسسه آموزش عالی آزاد خاوران، مشهد، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی آب و سازه‌های هیدرولیکی، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.

3 استادیارگروه مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.

doi
10.22112/jwwse.2022.273333.1263
چکیده

یکی از مسائل مهم در کنار کمبود و تقاضای آب در شهرها، مسئله دفع فاضلاب و تصفیه آن است. زمانی که از فاضلاب و تصفیه آن سخن به میان می‌آید، اولین موضوعی که در ذهن تداعی می‌کند بحث محیط‌زیست و حفظ آن از آلوده شدن است؛ چراکه فاضلاب خام همواره به‌عنوان یک آلاینده اصلی در محیط‌های انسانی و طبیعی مطرح بوده است. احداث تصفیه‌خانه فاضلاب یک فعالیت عمرانی-‌محیط‎زیستی است که هدف اصلی آن دفع صحیح و بهداشتی فاضلاب‌های تولیدی است و در صورت بی‌توجهی، عواقب جبران‌ناپذیری در پی خواهد داشت. اولین گام مؤثر برای احداث این تأسیسات، شناسایی مکان مناسب احداث آن‌ها است که معمولا با در نظر گرفتن عوامل و معیارهای مختلفی صورت می‌گیرد. اهمیت و دامنه اثر این معیارها در تعیین مکان نهایی تصفیه‌خانه فاضلاب تأثیرگذار است. برای این منظور می‌توان از روش‌های تصمیم‌گیری چند معیاره (MCDM) استفاده کرد. در تحقیق حاضر معیارها و زیرمعیارهای مؤثر در مکان‌یابی تصفیه‌خانه فاضلاب در شهرستان فاروج استان خراسان شمالی براساس روش دلفی تعیین می‌شود. مطابق با نظر خبرگان معیارهای اقتصادی-اجتماعی، ‌محیط‎زیستی، زمین‌شناسی و فنی و تکنولوژی و زیرمعیارهای آن‌ها با روش AHP وزن‌دهی شده است. در تحلیل آماری این بررسی‌ها از نرم‌افزار SPSS و Expert Choice استفاده شده است. درنهایت بهترین مکان برای احداث تصفیه‌خانه فاضلاب با درنظر گرفتن معیارهای مذکور در این شهرستان انتخاب شد.