ارائه مدل برآورد نرخ شکست لوله‎های اصلی آب‎رسانی شهری با استفاده از برنامه‎ریزی بیان ژن (GEP)

نویسندگان

1 باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، واحد خرم‎‎آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم‌‎آباد، ایران.

2 دانشیار، گروه مهندسی عمران، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22112/jwwse.2022.307076.1288
چکیده

از مشکلات عمده در شبکه آب‎رسانی شهری، هدررفت حجم زیادی از آب در اثر وقوع حوادث مختلف است که وقوع این پدیده، در اکثر موارد باعث ایجاد خساراتی می‎شود که عمدتاً برگشت‎ناپذیر و پرهزینه‎اند. لذا شناخت علل حوادث و میزان اهمیت آن‎‎ها، می‎تواند در پیشگیری و کاهش حوادث و اتلاف آب، سهم بسیار مؤثری داشته باشد. ازاین‎رو، هدف از این پژوهش، ارائه مدل برآورد نرخ شکست لوله‎های اصلی آب‎رسانی شهری است. پژوهش حاضر از لحاظ ماهیت، از نوع کاربردی و به لحاظ اجرا، ترکیبی از روش‎های توصیفی- تحلیلی بر پایه مطالعات کتابخانه‎ای محسوب می‎شود. در این پژوهش، علاوه‎بر مصاحبه با کارشناسان و خبرگان مربوطه درزمینه موردمطالعه، از نتایج مطالعات صورت‎گرفته توسط سایر پژوهشگران و نیز استفاده از آمار و اطلاعات موجود در شرکت آب و فاضلاب استان تهران که مربوط به منطقه یک شهر تهران است، بهره گرفته و معیارهای مهم بر نرخ شکست لوله‎های اصلی با جنس‎های مختلف، شناسایی شد. سپس برای انجام محاسبات و ارائه مدل، از نرم‎افزار برنامه‎ریزی بیان ژن (GEP)، استفاده شد. یافته‎های حاصل از پژوهش حاضر، نشان داد که با افزایش فشار کاری، سن، طول لوله و نیز افزایش تعداد انشعابات؛ میزان حوادث هم بیشتر خواهد شد. از طرفی، با افزایش قطر لوله‎‎ها و نیز افزایش عمق نصب آن‎ها، میزان نرخ شکست کاهش می‎‎یابد. نوع خاک مدفون‌‎شده، نیز تأثیر مستقیمی بر از بین رفتن تدریجی لوله خواهد داشت. مدل‎های پیشنهادی در این پژوهش، به‎دلیل عدم محدودیت در پارامتر‎های ورودی و نیز توجه به کلیه مؤلفه‎‎های مؤثر، ابزاری بسیار مفید و قابل‎اعتماد برای پیش‌‎بینی نرخ شکست لوله‎های اصلی آب‎رسانی شهری هستند.