تحدید موالید، تزاحم مصالح و مبانی فقهی دخالت حکومت اسلامی

نویسندگان

1 مربی گروه الهیات دانشگاه پیام نور، دانشجوی دکتری دانشگاه مفید قم

2 استادیار، عضو هیأت علمی دانشگاه مفید قم

3 استادیار، عضو هیأت علمی دانشگاه مفید قم

4 گروه علوم سیاسی دانشگاه پیام نور و کارشناس ارشد دانشگاه پیام نور

doi
10.22059/jorr.2016.61111
چکیده

فقها داشته است. در فقه امامیه در بحث حدود و وظایف و اختیارات حکومت اسلامی، بنا بر پذیرش مبنای ولایت فقیه و دخالت او در امور اجتماعی، سیاسی و ... ، حاکم شرع می‌تواند به صدور احکام الزامی یا تحریمی در محدودۀ امور مباح اقدام کند، موارد تزاحم در مسائل اجتماعی را تشخیص دهد و مطابق شرایط جامعه به وضع قانون بپردازد. در هنگام بروز تزاحم، تلازم جزیی و اتفاقی از طریق اهم و مهم امکان بررسی دارد، اگرچه ادعای تلازم دائمی میان افزایش جمعیت و بروز نابسامانی‌ها، هیچ دلیلی ندارد. اهمیت این موضوع زمانی دوچندان می‌شود که به این مقوله در سطح کلان، یعنی اتخاذ سیاست‌های جمعیتی از سوی حکومت‌های مسلمان نگریسته شود. هدف نوشتار حاضر که از طریق روش توصیفی - تحلیلی و با تکیه بر آموزه‌های دینی و نظر فقها انجام گرفته، این است که ضمن اشاره به ابعاد مسئولیت و دخالت حکومت اسلامی در اجرای حکم کنترل و تنظیم موالید، مبانی فقهی این مسئولیت تحلیل شود. در این نوشتار تلاش می‏شود بر اساس مبانی گوناگون، اصل و محدودۀ دخالت دولت مشخص شود.