واکاوی ویژگی‌های دولت به‌مثابه ‌پلتفرم با استفاده از مرور نظام‌مند و فراترکیب

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت دولتی،‌ پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران.

2 استادیار، گروه مدیریت دولتی، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران.

3 دانشجوی دکتری،‌ گروه مدیریت دولتی،‌ پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران.

4 دانشیار، مدیریت دولتی، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.

doi
10.22059/jipa.2020.303652.2755
چکیده

هدف: ایده دولت به‌مثابه پلتفرم با الهام از کسب‌و‌کارهای پلتفرمی اینترنتی، مدعی است که می‌‌تواند موجب تحول در رویکرد دولت به خدمات عمومی و در نتیجه بهبود کیفیت خدمات دولتی و در عین حال کاهش هزینه شود. هدف از پژوهش حاضر، شناسایی ویژگی‌های دولت ‌به‌‌مثابه‌ پلتفرم و ارائه چارچوبی مفهومی از ویژگی‌ها و برداشت‌های مختلف از آن است. روش: این پژوهش از نوع کیفی بوده و روش انجام آن، مرور نظام‌مند ادبیات با استفاده از رویکرد فراترکیب برای تحلیل داده‌های مستخرج از منابع منتخب است. در نهایت، در فرایند مرور نظام‌مند، 38 منبع برای تحلیل کیفی و کدگذاری انتخاب و استفاده شدند. یافته‌ها: در نتیجه تجمیع و دسته‌بندی کدهای احصاشده، تعداد 29 مفهوم (ویژگی) شکل گرفت که با توجه به جنس، در سه مقوله‌ ویژگی‌های ذاتی، فنی و اجرایی دسته‌بندی شدند. به این ترتیب، برخی ویژگی‌های دولت به‌مثابه پلتفرم عبارت‌اند از: باز بودن، داده‌محوری، استفاده از منابع مشترک، خاصیت شبکه‌ای، توانمندسازی، شهروندمحوری، پودمانی (ماژولار) بودن، تعامل‌پذیری، سادگی، شکل‌گیری تدریجی، استفاده از بهترین‌های موجود و... . نتیجه‌گیری: بر اساس این پژوهش، برداشت‌های مختلف از این مفهوم به‌معنای تفاوت و تمایز کامل برداشت‌ها از این مفهوم نیست، بلکه از کنار هم قرار گرفتن برخی ویژگی‌های ذاتی، فنی و اجرایی، سه نوع زاویه نگاه به‌مفهوم دولت ‌به‌مثابه‌ پلتفرم شکل گرفته است که عبارت‌اند از: دولت به‌مثابه پلتفرم فناوری، دولت به‌مثابه پلتفرم داده و دولت به‌مثابه اکوسیستم نوآوری. در این پژوهش تلاش شده تا ضمن احصای ویژگی‌های مشترک، تفاوت این برداشت‌ها در قالب چارچوب مفهومی جامعی نیز مشخص شود.