کاربرد" قواعد انجمنی " در رصد کردن وقایع بارندگی و خشکسالی با استفاده از دمای سطح آبهای آزاد (مطالعه ی موردی: استان خوزستان)

نویسندگان

1 استادیارگروه مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت

2 استادیارگروه مهندسی آب، دانشگاه تهران، پردیس ابوریحان

3 کارشناس ارشد آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب، دانشگاه تهران، پردیس ابوریحان

doi
چکیده

کشور ایران، به دلیل واقع شدن در عرضهای جغرافیایی 40- 25 درجه شمالی، در معرض تغییرات ویژه ی جوی و اقلیمی قرار دارد، و چنانچه پیش‌بینی پدیده‌های جوی نظیر بارندگی، خشکسالی و ترسالی به درستی صورت گیرد، تأثیر بسزایی در مقابله با بلایای طبیعی، و برنامه‌ریزی منابع آب و کشاورزی خواهد داشت. یکی از عوامل مهم در ایجاد تغییرات اقلیمی، دمای سطح آب گستره‌های آبی است که می‌تواند بر مقدار بارش در نقاط مختلف تأثیر‌گذار باشد. در این تحقیق، سعی شده است تا با استفاده از یکی از روشهای داده‌کاوی به نام قواعد انجمنی، روابط بین دمای سطح آب خلیج فارس و دریای سرخ، و مقدار بارندگی پاییزه و زمستانه سه ایستگاه سینوپتیک آبادان، اهواز و دزفول، واقع در استان خوزستان، طی سالهای 2010- 1966 مورد بررسی قرار گیرد. داده‌کاوی سازمانها را قادر می‌سازد تا با کاوش در مورد داده‌های یک سامانه، الگوها، روندها و رفتارهای آینده را کشف و پیش‌بینی کرده و بهتر تصمیم بگیرند.در این تحقیق، وقایع خشکسالی و ترسالی بر اساس شاخص بارندگی معیار شده تعریف گردیدند و تأثیر جداگانه و همزمان دمای سطح آب خلیج فارس و دریای سرخ در مورد این وقایع، با استفاده از الگوریتم زنجیره ی زمانی داده‌کاوی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. الگوریتم توسعه داده شده روابط بین شاخصهای جوی و بارندگی را به طریقه‌ای متفاوت با آنچه به صورت آمار آبشناسی سنتی به دست می‌دهد، پیدا می‌کند. نتایج نشان دادند که استفاده ی همزمان از دمای سطح آب خلیج فارس و دریای سرخ، روابط بیشتری را نسبت به حالت جداگانه کشف می‌نماید. با وجود این که الگوریتم تهیه شده قادر است شرایط خشکی متوسط تا رطوبت شدید را پیش‌بینی کند، اما شرایط خنثی نیز، با احتمال بسیار زیاد و اطمینان بالایی، قابل پیش‌بینی می باشند.