تسطیح منابع پروژه تحت شرایط فازی-تصادفی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، مدیریت صنعتی، گرایش تحقیق در عملیات، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استاد، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

با توجه به نقش مهمی که منابع در موفقیت یا شکست پروژه‌ها بازی می‌کنند، در 60 سال اخیر پژوهش‌های بسیاری در زمینه تسطیح منابع انجام گرفته است. نخستین پژوهش‌ها شرایط اجرای پروژه را قطعی در نظر گرفتند ولی پژوهش‌های بعدی به سمت غیر قطعی بودن شرایط پروژه سوق پیدا کردند. برخی از این پژوهش‌های غیرقطعی شرایط اجرای پروژه را تنها فازی و برخی آن را تنها تصادفی فرض کردند. پس از معرفی تئوری فازی-تصادفی پژوهش‌های مدیریت پروژه شرایط اجرای یک پروژه را فازی-تصادفی دانستند. بنابراین با توجه به جای خالی این رویکرد در تسطیح منابع، پژوهش کمی و توسعه‌ای پیش‌رو یک مدل تسطیح منابع فازی-تصادفی چند هدفه توسعه داد. در این پژوهش زمان انجام پروژه به صورت یک متغیر فازی-تصادفی در نظر گرفته شده است. در نهایت مدل ارایه شده که در زمره مدل‌های NP-hard قرار می‌گیرد، توسط یک الگوریتم NSGA-II توسعه داده شده، در نرم افزار Matlab حل شد. این الگوریتم توسط دو الگوریتم دیگر یعنی الگوریتم کنترل و الگوریتم آماده‌ساز متغیر تصمیم و یک حافظه کنترل کننده، برای حل مشکل تنوع پروژه‌ها، توسعه داده شد. نوآوری این پژوهش در دو مورد قابل ذکر است، اول اینکه مدل تسطیح منابع چندهدفه به صورت فازی-تصادفی ارایه شد و مورد دوم اینکه برای حل آن الگورتیم NSGA-II توسعه داده شد. در پایان نیز تکرارپذیری، همگرایی، کارآیی و اعتبار الگوریتم پیشنهادی آزمایش، مورد بحث و تایید قرار گرفت.