اجتهاد تعزیر: مبنای اِعمال «مجازات‌های محدودکنندۀ آزادی» در فقه جزایی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه آیت‌الله العظمی بروجردی (ره)

2 دانشیار دانشگاه شیراز

doi
10.22059/jorr.2016.58986
چکیده

با توجه به متون و مدارک اسلامی، تعیین واکنش تعزیری به صلاحدید حاکم موکول شده است. بی‌تردید تبیین چگونگی عملکرد قاضی و نیز تعیین حدود اختیارات وی در گزینش واکنش تعزیری، از موضوعات مهمی محسوب می‌شود که در پرتو آن می‌توان جایگاه مجازات‌های محدودکنندۀ آزادی را در سیاست کیفری اسلام تبیین کرد. در این مقاله با اتخاذ روش توصیفی - تحلیلی، مسئلۀ مذکور بررسی و این نتیجه حاصل شده که قاضی موظف است با توجه به ضوابط و معیارهای خاصی، جنس و میزان تعزیر را اجتهاد کند و شاید گاهی حسب آن ضوابط، مجازات محدودکنندۀ آزادی را مؤثرترین و مناسب‌ترین واکنش تشخیص دهد و لذا اجتهاد قاضی، از ضرورت به‌کارگیری مجازات‌های محدودکنندۀ آزادی حکایت دارد؛ اما در سیاست کیفری کشور ما، هنوز لوازم و شرایط آن کاملاً مهیا نشده است.