بررسی چیستی جامعه و تاریخ و نتایج آن؛ بر مبنای دیدگاه شهید مطهّری

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد فلسفه و کلام اسلامی دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشیار، عضو هیأت علمی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشیار، عضو هیأت علمی گروه فلسفه و کلام اسلامی دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

نوع شناخت یک مکتب از جامعه و از تاریخ و طرز برداشت آن از این ‌دو، نقش تعیین کننده در ایدئولوژی آن مکتب دارد. به همین دلیل، از جمله مباحثی که شهید مطهّری در سال‌های پایانی عمر خویش به آن اهتمام ویژه‌ای داشته‌ اند، مسأله جامعه و تاریخ است. ایشان علّت گرایش انسان به زندگی اجتماعی، را ناشی از ذات و طبیعت انسان دانسته و معتقدند جامعه، ترکیب حقیقی مخصوصی است که در عین داشتن وجود و شخصیت و طبیعت واحد، اجزای آن استقلال نسبی خود را حفظ کرده‌ اند و بر اساس نظریّه فطرت، چگونگی آزادی و اختیار افراد نسبت به جامعه را تبیین می‌ نمایند. این مسئله نقش مؤثری در تبیین حکمرانی مطلوب و فهم وظایف ذاتی و عرضی حکومت دارد. وجود شخصیت و طبیعت واحد برای جامعه، نتایج مهمّی در پی خواهد داشت. در این مقاله به واکاوی نظریّه شهید مطهّری و آثار و نتایج آن پرداخته‌ شده‌ است.