بررسی رابطه بین میزان تغییرات سطح زمین در اثر فرونشست و آب زیرزمینی با استفاده از تصاویر ماهواره‏ای Sentinel-1 و مدل‏های آماری (منطقه مورد مطالعه: دشت ورامین)

نویسندگان

1 دکتری مهندسی عمران، گرایش مدیریت منابع آب، مدیرعامل شرکت آب صنعت انرژی،تهران،ایران

2 دانشجوی دکتری تخصصی، دانشکده عمران، آب و محیط‌زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 دکتری تخصصی، گروه مهندسی عمران، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

4 کارشناس ارشد، عضو هیئت علمی بازنشسته دانشگاه تهران، شرکت مهندسین مشاورآبران،تهران،ایران

doi
10.22112/jwwse.2021.261650.1232
چکیده

یکی از مهم‏ترین مسائلی که در سال‏های اخیر مورد توجه بسیاری از پژوهشگران قرار گرفته است، بررسی پدیده فرونشست زمین است. هدف از مطالعه فرونشست، بررسی خطرات و پیامدهایی است که می‏تواند در اثر آن در طی سالیان متمادی به‏وجود آید. اکثر پژوهشگران در تحقیق خود، وقوع زمین‏لرزه و برداشت بیش از اندازه از منابع آب زیرزمینی در اثر حفر تعداد زیادی از چاه‏های غیرمجاز را از جمله مهم‏ترین عوامل وقوع فرونشست درنظر گرفتند. هدف این تحقیق ارزیابی ارتباط آماری میان تغییرات سطح آب زیرزمینی و میزان حرکت عمودی سطح زمین با استفاده از مدل‏های رگرسیون خطی و درجه 3 و استفاده از تکنیک تداخل‏سنجی راداری InSAR در دشت ورامین بین سال‏های 2014 تا 2019 است. با توجه به کاربری کشاورزی در بیشتر مناطق این دشت، می‏توان اظهار نمود که برداشت بی‏رویه آب زیرزمینی به عنوان عامل اصلی حرکات عمودی زمین درنظر گرفته شود. به‎منظور آنالیز فرونشست اتفاق افتاده در این دشت، از نرم‏افزار Snap استفاده شد و با اعمال فیلترهای موردنظر برای رفع نویزهای موجود در تصاویر اولیه، نقشه‏های جابه‏جایی سطح در دشت ورامین به‎دست آمد. تصاویر استفاده شده برای سطح زمین نیز از سال 2014 تا 2019 توسط سنجنده SAR ماهواره Sentinel-1 و به‎صورت Asending دریافت شد. در نهایت با مقایسه مدل‏های آماری به‎دست آمده از نوسان سطح آبخوان و سطح زمین، مشخص شد که مدل رگرسیون خطی با وجود ضریب همبستگی پایین که متأثر از اثر‏گذاری سایر عوامل طبیعی است، دارای قدرت پیش‏بینی مطلوب‏تری نسبت به مدل رگرسیون درجه 3 است.