تأثیر جغرافیای اقتصادی قهستان در مناسبات نزاریان و سلجوقیان

نویسندگان

1 کارشناس ارشد تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه بیرجند

2 استادیار گروه تاریخ، دانشگاه بیرجند

doi
چکیده

جغرافیاى اقتصادى بخشى از جغرافیاى انسانى است که در آن دو عامل انسان و طبیعت در ارتباط با یکدیگر قرار مى‌گیرند و چگونگى بهره‌بردارى انسان از منابع بررسى مى‌شود. این منابع گاهی طبیعی و در مواردی نیز نشأت‎گرفته از نیازهای مادی انسان هستند که تجارت یا روابط بازرگانی، نمونۀ بارز دستۀ دوم است. برقراری امنیت راه‎های تجاری لازمۀ رونق تجارت در هر منطقه است. حضور فعال نزاریان در قهستان امنیت جاده‎ها را با خطر جدی مواجه کرد؛ این امر در آغاز سلجوقیان و حکام مناطق هم‎جوار را به واکنش‎های نظامی و در نهایت تعامل با نزاریان واداشت. ارتباط موجود میان سیاست قلعه‎گزینی نزاریان در قهستان و درگیری‌های مکرر سلجوقیان با آنان، پرسش مطرح‎شده در پژوهش حاضر است. جواب فرضی به پرسش مطرح‎شده این است که اختلالی که نزاریان به لطف استحکامات خود در امر تجارت ایجاد می‎کردند، صدمات اقتصادی جبران‎ناپذیری را بر سلجوقیان وارد می‎آورد و به دنبال آن، درگیری با نزاریان را امری اجتناب‎ناپذیر می‎کرد.