تحلیل بازنمایی زنان خانهدار در سینمای دهۀ نود ایران
نویسندگان
1 گروه ارتباطات اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 گروه ارتباطات اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jisr.2024.328128.1229چکیده
هدف این مقاله، مطالعۀ نحوۀ بازنمایی زنان خانهدار در سینمای دهۀ نود ایران است. روند افزایش میزان تحصیلات زنان بهطورکلی و ثابتماندن تقریبی میزان اشتغال آنان نشان میدهد امروزه بسیاری از زنان خانهدار، دارای تحصیلات عالی دانشگاهی هستند که موجب ارتقای کیفیت زندگی آنها شده است. مسئلۀ این مقاله، کشف رابطهای است که میان زندگی واقعی زنان خانهدار و نحوۀ بازنمایی آن در سینما وجود دارد.در این پژوهش از روش تحلیل متن و تکنیک نشانهشناسی سوسوری در هردو حالت تحلیل همنشینی و تحلیل جانشینی، برای کشف معانی آشکار و پنهان متن، استفاده شده است. شش فیلم ساختهشده در دهۀ 1390 تحلیل شده که معیار انتخاب آنها این بوده که زن خانهدار نقش اصلی را داشته یا موضوع آن مرتبط با خانهداری بوده است.مهمترین یافتههای تحقیق این است که اولاً دادههای آماری نشاندهندۀ افزایش میزان تحصیلات عالی در میان زنان خانهدار ایران است. دوم آنکه این زنان در واقعیت بر وضعیت ناعادلانۀ خود در خانوادۀ آگاه، معترض و خواستار داشتن منبع مالی مستقل و همکاری مردان خانواده هستند. سوم آنکه بازنمایی زنان خانهدار در فیلمهای تحلیلشده بهصورت کلیشهای و فرودست است.نتیجۀ نهایی اینکه علیرغم تغییرات رخ داده شده در کیفیت زندگی زنان خانهدار بهدنبال افزایش میزان تحصیلات آنان، این تغییرات تأثیر چندانی در نحوۀ بازنمایی زنان خانهدار در سینما نگذاشته است.
