بررسی خصوصیات روانسنجی پرسشنامه ی فراشناخت های قماربازی در میان دانشجویان ایرانی به عنوان جمعیتی بهنجار

نویسندگان

1 استادیار، گروه روان‌شناسی، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران (نویسنده مسول)

2 دانشیار، گروه علوم اجتماعی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.

3 دانش‌آموخته دکتری، گروه روان‌شناسی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران.

4 استاد، گروه مطالعات شناختی، دانشگاه مودنا، مودنا، ایتالیا.

doi
10.22054/jem.2021.50405.2016
چکیده

اختلال قماربازی یک اختلال اعتیادی است که به اندازه‌ی دیگر اختلال‌های اعتیادی مورد توجه قرار نگرفته است، از این روی ابزارهای روانسنجی مرتبط با تشخیص و درمان این اختلال محدود است. هدف این پژوهش هنجاریابی پرسشنامه‌ی فراشناخت‌های قماربازی در میان دانشجویان بود. شرکت‎کنندگان در این پژوهش 99 نفر (58 زن و 41 مرد) دانشجوی مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد بودند که به روش نمونه‌گیری گوی‌برفی انتخاب شده بودند. شرکت‌کنندگان فرمت اینترنتی پرسشنامه‌ی فراشناخت-های قماربازی و چک‌لیست اختلال قماربازی را تکمیل کردند. نتایج نشان داد که این پرسشنامه دارای خصوصیات روانسنجی مناسبی است. پایایی این پرسشنامه با همسانی درونی به روش آلفای کرونباخ 85/0، به روش دونیمه‎سازی 84/0 به دست آمد؛ پایایی ترکیبی برای مولفه‌های فراشناخت‌های مثبت و منفی نیز به ترتیب 86/0 و 84/0 به دست آمد. روایی این پرسشنامه به صورت روایی ملاکی با چک‌لیست اختلال قمار برای مولفه‌های فراشناخت‌های مثبت و منفی 58/0 و 72/0 بود. روایی سازه 95/0، روایی افتراقی در دامنه‌ی 72/0 تا 93/0 به دست آمد؛ روایی همگرا برای زیرمقیاس‌های فراشناخت‌های مثبت و منفی 56/0 و 52/0 و همچنین تک‌بعدی بودن نشانگرها مورد تائید قرار گرفت؛ و در نهایت فرم 10 سوالی با مدل دو مولفه‌ای این پرسشنامه با توان پیش‌بینی 95/0 تائید شد. بر اساس یافته‌های این پژوهش، پرسشنامه‌ی فراشناخت‌های قماربازی یک ابزار استاندارد است که در پژوهش و عمل می‌تواند مورد استفاده‌ی پژوهشگران و متخصصان روان‌شناسی بالینی‌ای قرار بگیرد که با اختلال قماربازی درگیرند.