تدوین روش تحلیل ریسک چندشاخصه استفاده از پساب در کاربریهای مختلف
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب، گروه مهندسی آب، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران
2 دانشیار گروه مهندسی آب، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران
3 استادیار گروه مهندسی آب، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران
doi
10.22112/jwwse.2021.270952.1252چکیده
استفاده از فاضلاب تصفیه شده شهری یا همان پسابهای شهری بهعنوان یکی از منابع آب نامتعارف میتواند منبعی مستمر و قابل کنترل برای استفاده در کاربریهای مختلف باشد. اما در عینحال پساب خروجی تصفیهخانه فاضلاب میتواند حامل آلودگیهای شیمیایی و بیوشیمیایی باشد و متعاقباً محدوده تأثیرپذیر را با مخاطرات و ریسکهایی مواجه کند. مفهوم تحلیل ریسک به پژوهشگران و مدیران پروژههای استفاده از پساب کمک کرده تا به ارزیابی مخاطرات استفاده از آن در کاربریهای مختلف پرداخته تا پیش از وقوع اثرات جبرانناپذیر بر محیطزیست و سلامت انسان، اقدام مقتضی برای کاهش و یا مدیریت آن انجام دهند. در این تحقیق ساختارهای ریسک استفاده از پساب در کشاورزی، آبیاری فضای سبز، تغذیه مصنوعی با هدف تعادلبخشی آبخوان و صنعت با درنظر گرفتن معیارهای محیطزیستی، اجتماعی، اقتصادی و فنی ایجاد شده و همچنین کیفیت پساب 27 تصفیهخانه کشور مورد ارزیابی قرارگرفته است. برای محاسبه ریسکها، مخاطرات مختلف استفاده از پساب گردآوری و بهصورت سلسله مراتبی بر روی معیارهای اصلی و ریسک کلی تأثیر میگذارند. نتایج میانگین ریسکهای نهایی استفاده از پساب در ساختار کشاورزی، آبیاری فضای سبز، تغذیه مصنوعی با هدف تعادلبخشی آبخوان و صنعت بهترتیب برابر با 7/29%، 24%، 3/24 % و 26% ارزیابی شده است. همچنین شایان ذکر است علیرغم آن که ریسک محیطزیستی استفاده از پساب در بیشتر تصفیهخانهها پایین است، اما ریسک اجتماعی آن بالا ارزیابی شده که میتوان دلیل آنرا عدم اطمینان به کیفیت پساب و آگاهی پایین مردم منطقه عنوان کرد.