بررسی تأثیر مبادله رهبر ـ پیرو بر حسادت سازمانی (مطالعه موردی: کارکنان ستاد بانک ملی ایران)

نویسندگان

1 استادیار رفتار سازمانی و مدیریت منابع انسانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت منابع انسانی، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استاد رفتار سازمانی و مدیریت منابع انسانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jipa.2018.262557.2324
چکیده

هدف: بقای سازمان‌های امروزی در فضای کسب‎وکار، مستلزم شناخت عوامل تأثیرگذار بر بهره‌وری است. از سویی، بهبود روابط میان رهبر و پیروانش نقش بسزایی در ارتقای بهره‌وری سازمان دارد و از سویی دیگر وجود حسادت در محیط کار از جمله عواملی است که به‎صورت نامشهود بر بهره‌وری نیروی کار و در نتیجه بر بهره‌وری سازمان تأثیر می‌گذارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر مبادله رهبر ـ پیرو بر حسادت سازمانی و شناسایی روش‌های بهبود روابط رهبر و پیرو، از بعد هدف، کاربردی است و با تمرکز بر سؤال پژوهش در مرحله نخست، از نوع اکتشافی به‎شمار می‎رود و در مرحله دوم، در دسته پژوهش‌های فرضیه‌ای ـ قیاسی قرار می‎گیرد. روش: روش این مطالعه مبتنی بر رویکرد آمیخته است. در مرحله نخست این پژوهش، پژوهشگران تلاش کردند ابعاد حسادت سازمانی و تأثیر مبادله رهبر ـ پیرو بر آن و هم‍چنین عوامل بهبود روابط رهبر و پیرو را از طریق ابزار مصاحبه و جمع‌آوری داده‌های کیفی شناسایی کنند و در مرحله دوم به‎دنبال تأیید داده‌های جمع‌آوری شده در مرحله نخست با استفاده از ابزار پرسشنامه بودند. جامعه آماری پژوهش، شامل کارکنان ستاد بانک ملی ایران می‎شود. داده‌های کیفی از طریق روش تحلیل تم و داده‌های کمی پژوهش به‎کمک تحلیل عاملی در نرم‎افزار SPSS تحلیل و بررسی شدند. یافته‎ها: در بخش یافته‌های کیفی پژوهش، مؤلفه‌های حسادت سازمانی و دو عامل حذف دلایل ایجاد حسادت سازمانی و اصلاح دلایل تشکیل گروه خودی برای بهبود روابط رهبر و پیرو شناسایی شدند و در بخش یافته‌های کمی، فرضیه‌های مطرح شده در بخش کیفی به تأیید رسیدند. نتیجه‎گیری: نتایج این پژوهش نشان داد که مبادله رهبر ـ پیرو باکیفیت برخی افراد با سرپرستشان، بر حسادت سازمانی سایر افراد تأثیر دارد. همچنین رهبران می‌توانند از طریق حذف دلایل ایجاد حسادت سازمانی و اصلاح دلایل تشکیل گروه خودی، رابطه خود با پیروانشان را بهبود دهند.