تبیین جامعه شناختی سیاسی نقش قدرتهای خارجی در کنشگری ژئوپلتیکی گروههای تروریستی (مطالعه موردی منطقه بلوچستان ایران)
نویسندگان
1 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
چکیده
در بحث از فعالیت گروههای تروریستی و شبهنظامی در ناحیهی بلوچستان که صبغهی کنشگری ژئوپلیتیک و گرایشات بنیادگرایانه (ضدشیعی) دارند، نقش دولتهای خارجی منطقهای و فرامنطقهای از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ چون در فضای رقابتی یا خصمانه که پیرامون جمهوری اسلامی ایران در مقام یک قدرت منطقهای با تمایلات غربستیزانه و ایدئولوژیک شیعی وجود دارد، بیثبات جلوه دادن ایران و تهدید امنیت مرزهایش میتواند گامی در جهت تضعیف این کشور و تغییر احتمالی موازنهی قوا به نفع خودشان باشد. سئوال اصلی تحقیق حاضر این است: قدرتهای خارجی چه نقشی در کنشگری ژئوپلیتیکی گروههای تروریستی در بلوچستان دارند؟ فرضیهای که متعاقب این سئوال مطرح میشود: قدرتهای منطقهای و فرامنطقهای از موقعیت ژئوپلیتیک خاص بلوچستان بهرهبرداری کرده و با حمایتهای مستقیم و غیرمستقیمِ عمدتاً مالی، از تحرکات این گروهها برای بیثبات ساختن مرزهای ایران و ضربه زدن به منافع این کشور استفاده میکنند. نتایج تحقیق نشان میدهد که درهمتنیدگی مرزهای بلوچستان بین دو کشور ایران و پاکستان و همجواری آن با طالبان افغانستان، در کنار وضعیت اقتصادی نامطلوب و انزوای سیاسی و تبعیضات اجتماعی این ناحیه (که دارای اقلیت سنی است)، به قدرتهای خارجی اجازه داده تا اغراض و هدفهای خود را بهتر دنبال نمایند. روش تحقیق در مقالهی حاضر، گردآوری اسناد و منابع موجود تاریخی و غیرتاریخی به شیوهی کتابخانهای و سپس تحلیل دادههای به دستآمده است.
