بررسی کارآیی ابزار سیاست پولی نرخ سود بر مدیریت تورم در شرایط ناترازی نظام بانکی و تحلیل ناترازی مبتنیبر الزامات بانکداری اسلامی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مالی و بانکداری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 استادیار، گروه اقتصاد، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
4 استادیار، گروه اقتصاد، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.30497/ifr.2023.244287.1819چکیده
بررسی نحوه اثرگذاری سیاستهای پولی بر متغیّرهای کلان اقتصادی از طریق کانالهای انتقالدهنده این سیاستها یکی از مهمترین مباحث اقتصاد کلان است، چرا که تسلط بر مکانیسمهای انتقالدهنده این سیاستها و عوامل مؤثر بر آن نقش بسزایی در اتخاذ سیاستهای پولی مؤثر و افزایش کارایی این سیاستها خواهد داشت. براساس دو دیدگاه اقتصاددانان نئوکلاسیک و کینزی سیاستهای پولی از طریق چهار کانال نرخ سود، قیمت داراییها، نرخ ارز و اعتبارات بر سطح تقاضای کل و متعاقباً تورم و تولید اثر میگذارند و در این میان کانال نرخ سود بانکی با توجه به اثرمتقابلی که بر سه کانال دیگر میگذارد از اهمیت بیشتری برخوردار است. اما با عنایت به اینکه مهمترین بازیگر اجرای سیاستهای پولی نظام بانکی است لذا کیفیت و میزان کارایی انتقال این سیاستها تا حدزیادی بستگی به شرایط نظام بانکی دارد. بنابراین در این مطالعه با استفاده از روش تحلیل نظری به این سؤالات پاسخ داده میشود که اولاً) دلایل شکلگیری ناترازی نظام بانکی به لحاظ نظری و مبانی بانکداری اسلامی چیست؟ ثانیاً) در شرایط وجود ناترازی بانکی نحوه و کیفیت کارایی ابزار سیاست پولی نرخ سود بر مدیریت متغیّر تورم چگونه است؟ ازاینرو در ابتدا مکانیسمهای کانالهای انتقالدهنده سیاست پولی در شرایط سلامت نظام بانکی تبیین میشود و سپس با بررسی و تبیین دلایل ایجاد ناترازی نظام بانکی از بعد عملیاتی و از منظر بانکداری اسلامی، نحوه اخلال در مکانیسم کانال انتقالدهنده سیاست پولی نرخ سود بر نرخ تورم در شرایط وجود ناترازی ترازنامهای شبکه بانکی و نتیجه نهایی کیفیت اعمال این سیاست بر متغیّر تورم در شرایط مذکور به لحاظ نظری تحلیل میشود.