فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

درحالی‌که جریان غالب جامعه‌شناسی و نیز علوم سیاسی بیشتر بر نهادها، کنشگران نخبه و دخالت‌های خارجی برای تبیین تضادهای قومی/مذهبی متمرکز بوده است، جامعه‌شناسی فرهنگی و جامعه‌شناسی فرهنگ، دریچه‌ای دیگر به این پدیده گشوده و نقش عوامل فرهنگی و نظام ارزشی را در بروز و ظهور آن برجسته می‌­کند. اما بررسی چرایی این پدیده از منظر فرهنگی مستلزم وجود معیاری دقیق برای سنجش آن است که بتواند ارتباط نظام فرهنگی و ارزشی جوامع و تحولات مربوط به آن را با بروز تضادهای قومی- مذهبی بسنجد.در این پژوهش، داده‌های ارزشی و نگرشی مورد پالایش نظری و آماری قرار گرفت. علاوه بر آن، در یک بررسی نظام‌مند طولی ده‌ساله، ارتباط تجربی این شاخص فرهنگی با تضادهای قومی/مذهبی روی‌داده در سراسر جهان سنجیده شد.در دور اول این مطالعۀ طولی 81 کشور-جامعه و در دور دوم 93 کشور و درنهایت، با تجمیع تمام نمونه‌ها، ارتباط نظام فرهنگی/ارزشی و تضاد بررسی شد. یافته‌ها از انسجام «شاخص تضاد» مرکب از چهار عامل بنیادی دربرگیرندگی گروهی، عدم تساهل، مردانگی و احساس برگزیدگی حکایت می‌کنند.نتایج نشان می‌دهد شاخص تضاد توانسته است بخش قابل‌توجهی از کنشگری‌های مبتنی بر قوم و مذهب بر علیه دیگری یا بین دولت و گروه‌های قومی/مذهبی را تبیین کند. آزمون رگرسیون حاکی از آن است که حدود 40 درصد از تغییرات تضاد سطح کشوری با فرهنگ تضاد قابل‌پیش‌بینی است.