مطالعۀ جامعه شناختی ویژگی‌های شهر ترومازده از منظر شهروندان (مورد مطالعه: شهر تبریز)

نویسندگان

1 گروه علوم اجتماعی، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز،، تبریز، ایران

2 گروه علوم اجتماعی، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 گروه علوم اجتماعی، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز،، تبریز، ایران

4 گروه علوم اجتماعی، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22059/jisr.2024.369225.1466
چکیده

با شروع روند شهرنشینی در جهان، کشورهای توسعه‌یافته شهر و شهرگرایی را با توجه به سطح کیفی زندگی مردم، به پدیده‌ای پویا و متعادل تبدیل کردند، ولی در کشورهای درحال‌توسعه، به‌دلیل ساختارهای غلط و معیوب و ناکارآمدی نهادی و ساختاری، شهرنشینی و شهرگرایی به پدیده‌ای ناهنجار تبدیل شده و مسائل و آسیب‌های شهری متعددی به بار آورده است. این ناهنجاری و رشد تصاعدی مسائل، وضعیت شهرهای چنین جوامعی را به وضعیت ترومایی تبدیل کرده است.در پژوهش حاضر، با هدف فهم نحوۀ درک و تصور شهروندان از شهر ترومازده از روش کیفی و شیوۀ گراندد تئوری استفاده شد. داده‌ها به روش نمونه‌گیری هدفمند و با تکنیک مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته از 30 نفر از شهروندان شهر تبریز در سال 1402 جمع‌آوری شد و به روش کدگذاری سه‌مرحله‌ای باز، محوری و گزینشی، مقوله‌ها شناسایی و تحلیل شدند.مقوله‌های اصلی به‌دست‌آمده حول مقولۀ مرکزی (شهر ترومازده) عبارت‌اند از: شهر بدمنظر با غده‌های بدخیم، میدان‌های ترومایی و ناامن، رشد و تکثیر انواع آسیب‌ها، مدیریت بی‌توجه به پروژه‌های انسان‌محور و بحران آلودگی‌های صوتی، بصری و زیست‌محیطی.ناسازی‌های موجود در شهر، زندگی در شهر را مملو از اضطراب و آشفتگی‌های روحی و روانی می‌کند. ثمرۀ زندگی در این شهر ترومازده، هراس و ترس، احساس ناامیدی و پریشانی و سرگردانی است. این وضعیت، لزوم توجه برنامه‌ریزان و مسئولان شهری به این امر مهم و انجام اقدامات اساسی در جهت برون‌رفت از این وضعیت و تلاش در جهت سوق‌دادن شرایط زیست شهری به شهر مطلوب برای زیست آحاد شهروندان را دوچندان می‌سازد.