بوروکراسی‌هراسی: نگاه دوگانۀ شهروندان به خدمات عمومی

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت دولتی، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

2 استاد گروه مدیریت دولتی، دانشکدۀ مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 استادیار گروه مدیریت دولتی، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

4 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

doi
10.22059/jipa.2017.240217.2078
چکیده

در زمینۀ تصویر منفی مدیریت دولتی و خدمات عمومی میان شهروندان مطالعات متعددی انجام گرفته است که اغلب آنها ناکارآمدی دولت را در نظر گرفته‌اند و نگاه دوگانۀ شهروندان به خدمات عمومی در آنها به‌ندرت بررسی شده است. هدف این مقالۀ توصیفی ـ همبستگی، مفهوم‌پردازی و شناسایی بوروکراسی‌‌هراسی است. به این منظور ابتدا با تحلیل اطلاعات حاصل از ارزشیابی عملکرد دستگاه‌های دولتی، بوروکراسی‎‌هراسی شناسایی و وجود آن تأیید شد. سپس، با پیمایش شهروندان برخی متغیرهای فردی مؤثر بر پدیدۀ بوروکراسی‌هراسی شناسایی شدند. جامعۀ آماری تحقیق کلیۀ شهروندان 18 تا 70 ساله‎ای بودند که در یک سال گذشته دست‎کم یک ‌بار برای دریافت خدمات به یکی از سازمان‌های عمومی مراجعه کرده‌اند. ابزار تحقیق، پرسشنامه و اسناد و مدارک بود و داده‌‌ها با رگرسیون لجستیک تجزیه‌ و تحلیل شدند. نتایج نشان داد بی‌اعتمادی به دولت و کارکنان بخش عمومی فقط با عملکرد خدمات عمومی مرتبط نیست و 29 درصد پاسخگویان بورو‌کراسی‌هراس هستند. متغیرهای سن، جنسیت، سطح تحصیلات و دفعات مراجعه برای دریافت خدمات نیز با بوروکراسی‎‌هراسی رابطه دارند، اما متغیرهای سطح درآمد و نوع شغل با بوروکراسی‌‌هراسی رابطۀ معناداری ندارند.