دیۀ انگشتان «نقدی بر نظریههای تفضیل انگشتان در استحقاق دیه»
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فقه و حقوق دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشیار گروه فقه و حقوق دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.22059/jorr.2014.52587چکیده
قانونگذار در مادۀ 641 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 سهم انگشتان را در استحقاق دیه برابر دانسته است: «دیۀ هر یک از انگشتان اصلی دست، یکدهم دیۀ کامل است». دیدگاه مزبور مستظهر و معتضد به موافقت مشهور فقهای امامیه است. اما در مقابل دیدگاههایی در فقه امامیه پدیدار شده است که با اختلافاتی که در جزییات مسئله وجود دارد، فیالجمله قائل به تفضیل انگشتان در استحقاق دیه بودهاند و برای انگشت ابهام، سهم بیشتری به نسبت سایر انگشتان در نظر گرفتهاند. نظریۀ تفضیل، اقبال آیتالله خویی و فقهای منتسب به مدرسۀ فقهی ایشان (مکتب نجف) را بههمراه داشته است. نگارنده در پژوهش مبسوطی در اقوال و مستندات طرفداران هر یک از دو رویکرد، دیدگاه قائلان به تفضیل را تام نیافته و با مناقشه در ادلۀ ادعایی ایشان، قول به تساوی انگشتان در استحقاق دیه را دیدگاهی منطبق بر موازین یافته است.