شناسایی عوامل مؤثر بر جریان‎های شکافندة سازمان‎های دولتی با استفاده از استراتژی نظریه‎پردازی داده‎بنیاد

نویسندگان

1 استاد گروه مدیریت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22059/jipa.2017.62176
چکیده

این پژوهش با استعاره از پدیدۀ طبیعی برای محیط سازمان‌ها و با هدف دستیابی به جنبه­های نهفته و درک بهتر از نحوۀ تأثیر عوامل محیطی بر سازمان­های دولتی اجرا شده است. روش تحقیق کیفی است و برای شناسایی عوامل مؤثر بر جریان‌های شکافندۀ سازمانی از استراتژی نظریه‌پردازی داده‎بنیاد استفاده می‎شود. در اجرای این پژوهش، نخست پدیدۀ طبیعی جریان­های شکافندۀ دریایی تشریح شده و به‎منظور اکتشاف مؤلفه­های مؤثر، داده‌ها از طریق مصاحبه با 15 نفر از اعضای هیئت علمی، خبرگان و مدیران اجرایی گردآوری شدند؛ سپس فرایند کدگذاری باز، محوری و گزینشی مؤلفه­ها صورت پذیرفت و مؤلفه­های الگو دسته­بندی شدند. الگوی نهایی عوامل مؤثر بر جریان‌های شکافندۀ سازمانی در قالب مقوله­های شرایط علّی، بستر و  مداخله‌گر، پیکربندی شدند. بر اساس یافته‌های پژوهش، جریان­های شکافندۀ سازمانی سبب جوّ بی­ثبات، انتشار شایعات، عدم پیگیری، سردرگمی و سوءاستفاده می­شوند. شناسایی شرایط علّی نتایج نشان داد این عوامل در بستر ضعف ساختار و ضعف فرایندهای سازمان سبب جریان­های شکافندۀ سازمانی می‌شوند. علاوه بر این، عملکرد مدیران و رفتار کارکنان به‌عنوان متغیرهای مداخله‌گر در این امر شناسایی شدند