ارزش‌های مادی‌گرایانه و شی‌ءانگاری بدن (مورد مطالعه: دانشجویان دختر دانشگاه ارومیه)

نویسندگان

1 گروه جامعه‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 گروه جامعه‌شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه. ایران

doi
10.22059/jisr.2024.366063.1445
چکیده

در جامعۀ مصرفی امروز، زنان به‌گونه‌ای اجتماعی می‌شوند که بدن خود را به‌مثابۀ کالا درنظر بگیرند. از این حیث، بدن متنی است که به کالایی همواره مسئله‌دار بدل شده که بازنمایانندۀ هویت و پایگاه طبقاتی فرد است. هدف این پژوهش بررسی شی‌ءانگاری بدنی دانشجویان و رابطۀ آن با ارزش‌های مادی‌گرایانه است.روش پژوهش پیمایشی است و داده‌ها با استفاده از پرسشنامه گردآوری شده است. جامعۀ آماری پژوهش شامل دانشجویان دختر دانشگاه ارومیه است که 182 نفر از آنان به شیوۀ نمونه‌گیری طبقه‌ای انتخاب شده‌اند.یافته‌های تحقیق نشان داد میانگین ارزش‌های مادی‌گرایانۀ دانشجویان 28/61 درصد و میانگین شی‌ءانگاری بدنی 67/59 درصد است. بررسی آماره‌های توصیفی مربوط به ابعاد شی‌ءانگاری بدنی نشان می‌دهد بعد نظارت بدنی حائز بیشترین میانگین (22/65 درصد) و بعد شرم بدنی دارای کمترین میانگین (40/48 درصد) بوده است. از بین متغیرهای زمینه‌ای، دانشکدۀ محل تحصیل، درآمد ماهیانۀ خانوار و طبقۀ اجتماعی شی‌ءانگاری بدنی دانشجویان را تحت تأثیر قرار می‌دهند. ارزش‌های مادی‌گرایانه با شی‌ءانگاری بدنی دانشجویان رابطۀ مثبت و معنی‌دار دارد (307/0=r). در میان ابعاد شی‌ءانگاری بدنی، ابعاد کنترل ظاهر بدن و شرم بدنی با ارزش‌های مادی‌گرایانه ارتباط مثبت و معنی‌دار دارند، به جز بعد نظارت بدنی که ارتباط معنی‌داری با ارزش‌های مادی‌گرایانه ندارد. مدل رگرسیونی نشانگر آن است که ارزش‌های مادی‌گرایانه 11 درصد از تغییرات واریانس شی‌ءانگاری بدنی را تبیین می‌کنند.می‌توان گفت شی‌ءانگاری بدن دانشجویان دختر، ناشی از تمایل آن‌ها به ارزش‌های مادی‌گرایانه است.