مطالعۀ جامعه‌شناختی عملکرد سازمان‌های مردم‌نهاد خدمات بهزیستی در شهر تهران

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات و مطالعات استراتژیک شورای اسلامی کرج، کرج، ایران

2 گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 گروه جغرافیای سیاسی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jisr.2024.362019.1423
چکیده

ارزیابی عملکرد سازمان‌های مردم‌نهاد (سمن‌ها) از شاخص‌های اصلی در بهینه‌سازی فرایند مدیریت آن‌ها است. این مقاله با هدف ارزیابی عملکرد سمن‌های خدمات بهزیستی و پیشنهادهای مدیریتی برای ضعف‌های آن‌ها نوشته شده است.روش تحقیق ترکیبی است. داده‌های کمی با مطالعۀ پیمایشی پرسشنامه‌ای و داده‌های کیفی با مصاحبۀ عمیق جمع‌آوری شدند. جامعۀ آماری در مطالعۀ پیمایشی، مددجویان و خدمات‌گیرنده‌های سمن‌های بهزیستی در تهران بودند که از بین آن‌ها ۳۸۴ نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. در مصاحبۀ عمیق، مشارکت‌کنندگان شامل مدیران و کارشناسان زبدۀ سمن‌ها به تعداد ۱۵ نفر بودند.یافته‌ها نشان داد سمن‌ها فقط در حوزه‌های غیرحرفه‌ای خود موفق بوده‌اند و فقدان دانش‌گرایی و تخصص‌گرایی و عدم تأمین مالی مهم‌ترین عوامل ناکامی آن‌ها در فعالیت‌های حرفه‌ای‌شان بوده است. تحلیل عملکرد سمن‌های بهزیستی با استفاده از مدل تحلیل اهمیت-عملکرد مشخص کرد چهار حوزۀ فعالیت حرفه‌ای سمن‌ها در بخش اتلاف منابع قرار دارد و مستلزم انتقال آن‌ها به بخش عملکرد بهینه است.سمن‌های بهزیستی عملکرد موفقی نداشته‌اند و این امر مستلزم ترمیم سه بخش فرایند از طریق نحوۀ تعامل آن‌ها با دولت، محتوا از طریق تخصص‌گرایی، و بهبود عملکرد و توسعه با ارزیابی‌های دوره‌ای است.