ارائه یک مدل بهینه‌سازی استوار دوهدفه برای طراحی شبکه تأمین خون اضطراری تحت عدم‌قطعیت

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده مهندسی صنایع، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد، گروه مهندسی صنایع، پردیس دانشکده‌های فنی دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی صنایع، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

وقوع بحران‌‌های طبیعی و غیرطبیعی از امور اجتناب‌ناپذیری است که سالیانه تلفات جانی و مالی هنگفتی را در زندگی بشر به دنبال دارد. در زمان بحران، تقاضا برای اقلام ضروری از قبیل دارو و اقلام بهداشتی افزایش قابل‌ توجهی داشته و پاسخ به این تقاضا به‌ منظور حفظ سلامتی افراد از اهمیت بالایی برخوردار است. بر این اساس، یک مدل دوهدفه مکان‌یابی-تخصیص برای عرضه خون تحت عدم‌‌قطعیت در این مقاله ارائه شده است. اهداف مدل دربرگیرنده کمینه‌کردن میزان کمبود خون در مراکز خون و نیز کمینه‌کردن مجموع هزینه‌های عملیاتی شامل هزینه‌های جا‌به‌جایی تسهیلات موقت و هزینه جمع‌آوری و انتقال خون در دوره‌های زمانی پس از وقوع بحران است. با توجه به عدم وجود اطلاعات کافی در مورد ویژگی‌‌های بحران و به ‌منظور برنامه‌ریزی دقیق‌تر، میزان تقاضا، حجم خون اهدایی، هزینه‌‌های ارسال خون و جابه‌‌جایی تسهیلات به‌ صورت مولفه‌های غیرقطعی در نظر گرفته شده‌اند. برای مدل‌سازی عدم‌قطعیت، از روش بهینه‌‌سازی استوار مبتنی بر مجموعه عدم‌قطعیت جعبه‌‌ای بهره گرفته شده است و برای حل مدل دوهدفه از روش جامع وزنی چبیشف استفاده شده است. درنهایت با اجرای مثال عددی، همتای استوار مدل پیشنهادی با مدل قطعی مقایسه شده و نتایج حاصل از تحلیل حساسیت‌های مختلف ارائه شده است.